isimleri


İsim: Dini İsimler

31 Mar 2013 İsim Havuzu harfi ile başlayan isimler arasında bulunuyor.
, , ,
Anlamı:

A

 

ÂBAD: (Fars.) Er. 1. Şen, bayındır. 2. (Ar.) Sonsuz gelecek zamanlar.

ABADÎ: (Fars.) Er. – Şen, bayındır, mamurlukla ilgili. Abadı Mehmet Çe­lebi. Türk hukuk bilgini (1555).

ABAKA HAN: (Tür.)- İlhanlı hü­kümdarı Hülagu’nun oğlu.

ABAY (Tür.) Er. – Beceri. Sezgi, an­layış, dikkat. Abay Kunanbayoğlu. Kazak Türk şiirinin kurucusu.

ABAZA: (Tür.) – Karaçay-Çerkes Özerk bölgesinde yaşayan müslüman bir halk. - Abaza Hasan Paşa, Os­manlı vezirlerinden.

ABBAD: (Ar.) Er. -Allaha itaat ve ibadet eden, kulluğunu hakkıyla yeri­ne getiren. Yasaklarından kaçınan. -Abbad b. Bişr.Ashab’dan.

ABBAS (Ar.) Er: 1. Sert, çatık kaşlı kimse. 2. Arslan (bkz. Esed, gazanfer, şiir). - Abbas b. Abdülmuttalib. Rasûlullah (s.a.s)’ın amcası, Mek­ke’nin fethinde müslüman olmuştur.

ABBASE: (Ar.) Ka. – (bkz. Abbas). Ahmed b. Hanbel’in hanımının ismi. Hz. Abbas’a mensup olan.

ABBAZ: (Fars.) Er.- Yüzgeç, yüzü­cü.

ABD: (Ar.) Ka. – Köle, hizmetçi, itaat edici. Kul. Sonuna Allah’ın isimleri getirilince bazı isimler meydana gelir. Abdullah, Abdurrahim, Abdulmelik gibi.

ÂBDAR: (Fars.) Ka. – 1. Sulu, taze. 2. Parlak. 3. Sağlam vücutlu. 4. Nük­teli. 5. Zarif, güzel, hoş. 6. Su veren hizmetçi.

ABDİ: (Ar.) Er. – Kulluk ve itaat eden.

ABDULLAH: (Ar.) Er.- Allah’ın ku­lu. Peygamber (s.a.s)’in en sevdiği isimlerden aynı zamanda babasının adıdır.

ABDURRAHMAN: (Ar.) Er. – Rahman’ın kulu. Rahman; dünyada her canlıya, mü’min-kafir ayırdelmeksizin herkese merhamet eden. Allah’ın isimlerindendir. Abdurrahman İbn Avf:Sahabedendir.

ABDURRAUF: (Ar.) Er. – Rauf olan Allah’ın kulu. (bkz. er-Rauf).

ABDUSSABUR: (Ar.) Er. – Sonsuz sabır ve genişlik sahibi Allah’ın kulu. Allah’ın isimlerinden, (bkz. es-Sabur).

ABDÜDDAR: (Ar.) Er. – Zararlı şeyleri ve sebeblerini bir hikmete mebni olarak yaratan Allah’ın kulu. ed-Dar. Allah’ın isimlerindendir.

ABDÜLAFUV: (Ar.) Er. – Geniş Avf ve mağfiret sahibi yüce Allah’ın kulu. Allah’ın isimlerinden,  (bkz. el-Afuv).

ABDÜLA’LA: (Ar.) Er. – En yüksek, en yüce ve yücelikte eşi olmayan Allah’ın kulu. A’la kelimesi Kur’an-ı Kerim’in sıfatı olarak geçmektedir. Ünlü bir İslam bilgini.

ABDÜLALİ: (Ar.) Er. – Yüce, ulu, şan ve şeref sahibi Allah’ın kulu. Ali kelimesi Kur’an’da Allah’ın yüceliğini vasfetme anlamında kullanılmıştır.

ABDÜLALİM (Ar.) Er. – Alim ve mükemmel bilgiyi uhdesinde bulun­duran Allah’ın kulu. Alim kelimesi Allah’ın 99 isminden birisidir.

ABDÜLAZİM: (Ar.) Er. – Azamet ve büyüklük sahibi Allah’ın kulu. – Al­lah’ın isimlerinden, (bkz. el-Azim).

ABDÜLAZİZ: (Ar.) Er. – Büyük ve aziz olan, izzet ve şeref sahibi Al­lah’ın kulu. (bkz. Aziz). Aziz Allah’ın isimlerindendi r. -Sultan Abdülaziz: 32. Osmanlı padişahının adı.

ABDÜLBAKİ: (Ar.) Er. – Sonsuz, ebedi olan ve ölmenin kendisi için sözkonusu olmadığı. Allah’ın kulu-Allah’ın isimlerinden, (bkz. Baki).

ABDÜLBARİ: (Ar.) Er. – Yaratan, yaratıcı Allah’ın kulu. Bari ismi, Al­lah’ın isimlerindendir. “Abd” takısı al­madan kullanılmaz.

ABDÜLBASIT: (Ar.) Er. – Genişlik, ferahlık ve kolaylık verici olan Al­lah’ın kulu. – Allah’ın isimlerinden (bkz. el-Basıt).

ABDÜLBASİR: (Ar.) Er. – Her şeyi görüp gözeten ve gizliliğin kendisi için söz konusu olmadığı yüce Al­lah’ın kulu. – (bkz. el-Basir).

ABDÜLBEDİ: (Ar.) Er. – Allah’ın isimlerinden.- Bedi’nin kulu. (bkz. el-Bedi).

ABDÜLBERR: (Ar.) Er. – Berr’in kulu. Cömert ve ihsan edicinin kulu.-Berr, Allah’ın isimlerindendir. (bkz. el-Berr).

ABDÜLCEBBAR: (Ar.) Er. – Cebredici, zorlayıcı, kuvvet ve kudret sahi­bi Allah’ın kulu. Cebbar, Allah’ın isimlerindendir.

ABDÜLCELİL: (Ar.) Er. – Büyük, ulu, yüce Allah’ın kulu. Celil, Allah’ın isimlerindendir.

ABDÜLCEMAL: (Ar.) Er. – Güzel­likleri kendinde toplayan Allah’ın ku­lu.

ABDÜLCEVAT: (Ar.) Er. – Cömert olan Allah’ın kulu.

ABDÜLEHAD: (Ar.) Er. – Şeriki ve ortağı bulunmayan, tek olan Allah’ın kulu. Ehad, Allah’ın isimlerindendir.

ABDÜLESED: (Ar.) Er. – Aslan’ın kulu.- Hz. Rasûlullah (s.a.s)’m reddet­tiği isimlerdendir. Müslümanlar kul­lanmazlar.

ABDÜLEVVEL: (Ar.) Er. – Herşe-yin evveli, ilk olan, varlığının başlan­gıcı bulunmayan Allah’ın kulu.

ABDÜLEZEL: (Ar.) Er. – Ezelden beri var olan varlığı için başlangıç söz konusu olmayan Allah’ın kulu.

ABDÜLFERİD: (Ar.) Er. – Tek, eş­siz, eşi olmayan, kıyas kabul etmez, üstün olan. Allah’ın kulu. (bkz. Ferid).

ABDÜLFETTAH: (Ar.) Er. – Zafer kazanmış, üstün gelmiş, fetheden-açan, kullarınının kapalı-müşkil işle­rini açan Allah’ın kulu. (bkz. Fettah). Allah’ın isimlerindendir.

ABDÜLGAFFAR: (Ar.) Er. – Kulla­rının günahlarını affeden Allah’ın ku­lu. – (bkz. Gaffar). Allah’ın isimlerindendir. “Abd” takısı almadan kullanıl­maz.

ABDÜLGAFUR: (Ar.) Er. – Kulları­nın günahlarını tekrar tekrar bağışla­yıcı olan Allah’ın kulu. – (bkz. Gafur). “Abd” takısı almadan kullanılmaz.

ABDÜLGANİ: (Ar.) Er. – Zengin, varlıklı, bol, doygun olan Allah’ın ku­lu.- Allah’ın isimlerinden, (bkz. Ga­ni).

ABDÜLHABİR: (Ar.) Er. – Her şe­yin iç yüzünden, gizli ve saklılıklarından haberdar olan Allah’ın kulu. (bkz. el-Habir). Allah’ın isimlerinden.

ABDÜLHADİ: (Ar.) Er. – Hidayet eden, doğru yolu gösteren Allah’ın kulu. – Allah’ın isimlerinden, (bkz. Hadi).

ABDÜLHAFIZ: (Ar.) Er. – Herşeyi bütün ayrıntı ve inceliğiyle kayıtlayıp tutan ve dilediği zamana kadar bela ve afetlerden koruyan Allah’ın kulu. -(bkz. el-Hafız). Allah’ın isimlerinden.

ABDÜLHAK: (Ar.) Er. – Hak ve ger­çek olan, varlığı hiç değişmeden du­ran Allah’ın kulu. – Hak, Esmau’l-Hüsna’dandır.

ABDÜLHAKEM: (Ar.) Er. Bütün iş­lerin kendisine döndürüldüğü, onun adalet ve kararına baş vurulduğu yüce Hakem Allah’ın kulu. – (bkz. el-Ha-kem). Allah’ın isimlerinden.

ABDÜLHAKİM: (Ar.) Er. – Her şe­ye hükmeden Allah’ın kulu.- Hakim, Allah’ın isimlerindendir. “Abd” takısı almadan kullanılmaz.

ABDÜLHALİK: (Ar.) Er. – Yaratan, yoktan vareden, yaratıcı Allah’ın ku­lu. – Halik, Allah’ın isimlerinden. “Abd” takısı almadan kullanılmaz.

ABDÜLHALİM: (Ar.) Er. – Tabiatı yavaş olan, yumuşak huylu, hikmetli Allah’ın kulu. – (bkz. Halim). Al­lah’ın isimlerinden.

ABDÜLHAMİD. (Ar.) Er. – Hamdolunmuş, övülmüş, bütün varlığın di­liyle övülmüş Allah’ın kulu. – Hamid; Allah’ın isimlerindendir. (bkz. Ha­mid).- Türk dil kuralları açısından “d/t” olarak kullanılır.

ABDÜLHASİB: (Ar.) Er. – Bütün varlıkların takdir edilen hayatları bo­yunca yaptıkları bütün işlerin ayrıntı­larıyla hesabını en iyi bilen Hasib’in kulu. – Hasib; Allahın isimlerinden­dir.

ABDÜLHAY: (Ar.) Er. – Daima diri olan, ebedi hayat sahibi, her şeye gü­cü yeten Cenab-ı Allah’ın kulu. -(bkz. el-Hay). Allah’ın isimlerinden.

ABDÜLKADİR: (Ar.) Er. – Bitmez tükenmez kuvvet sahibi olan, her şeyi yapmaya gücü yeten Allah’ın kulu.-Kadir; Allah’ın isimlerindendir. (bkz. Kadir).

ABDÜLKAVİY: (Ar.) Er. – Sonsuz güç ve kuvvet sahibi Allah’ın kulu. -Kaviy kelimesi Esmau’l-Hüsna’dandır. (bkz. el-Kaviyy).

ABDÜLKAYYUM: (Ar.) Er. – Bu isim her şeyin bir varlık olarak durabilmesi için neye ihtiyacı varsa onu veren, gökleri, yeri ve her şeyi tutan, baki, kaim Allah’ın kulu. – Kayyum, Allah’ın isimlerindendi. (bkz. el-Kayyum).

ABDÜLKEBİR: (Ar.) Er. – Kebir’in, büyüklük ve Azamette eşsiz olan Allah’ın kulu. – Kebir; Allah’ın isimlerindendi. (bkz. el-Kebir).

ABDÜLKERİM: (Ar.) Er. – Keremi bol, cömert olan Aziz ve Celil Al­lah’ın kulu. – Kerim; Allah’ın isimle -rindendir. (bkz. Kerim).

ABDÜLLATİF: (Ar.) Er. – Latif, gü­zel, yumuşak, hoş, nazik olan bütün olayların ve eşyanın inceliklerini bi­len Allah’ın kulu. – el-Latif; Allah’ın isimlerindendi. (bkz. Latif).

ABDÜLMACİD: (Ar.) Er. – Kadru şanı büyük, cömertlik ve keremi bol olan, Allah’ın kulu. – Macid kelimesi, Allah’ın isimlerindendi. (bkz. el-Ma-cid).

ABDÜLMALİK: (Ar.) Er. – Sahip olan, her şeyin mülkiyetinin sahibi olan Allah’ın kulu. – Malik; Allah’ın isimlerindendi. “Abd” takısı almadan kullanılmaz.

ABDÜLMECİD: (Ar.) Er. – Şanı bü­yük ve yüksek olan, şan ve onur sahi­bi yüce Allah’ın kulu. – Mecid kelime­si Allah’ın 99 isminden biridir. Sultan Abdülmecid Han: 31. Osmanlı padi­şahı.

ABDU’L-MELİK: (Ar.) Er. – Her şey üzerinde tasarruf ve hükmeden tek hükümdar Allah’ın kulu. el-Melik, Allah’ın isimlerindendir.

ABDÜLMENNAN: (Ar.) Er. – Çok ihsan eden, ihsanı bol olan Allah’ın kulu. – Mennan kelimesi, Allah’ın sıfatlarındandır.

ABDÜLMESİH: (Ar.) Er. – Hastala­ra şifa veren, mesih İsa’nın kulu.-(bkz. Mesih). İsim olarak kullanıl­maz.

ABDÜLMETİN: (Ar.) Er. – Metanet­li, sağlam, dayanıklı olan Allah’ın ku­lu. – (bkz. Metin). Allah’ın isimlerin-dendir.

ABDÜLMUCİB: (Ar.) Er. – Kendisi­ne yönelip yalvaranların isteklerine cevap veren, onların dua ve tevbelerine icabet eden yüce Allah’ın kulu. Mucib, Esmau’l-Hüsna’dandır. – (bkz. el-Mucib).

ABDÜLMUHSİ: (Ar.) Er. – Bütün varlıkların sayısını tek tek bilen Al­lah’ın kulu. – Muhsi, Esmau’l-Hüs­na’dandır.

ABDÜLMUHYİ: (Ar.) Er. – Hayat veren, can ve ruh veren, bütün canlı­ları ve hayatı diri tutan Allah’ın kulu. – Muhyi, Allah’ın 99 isminden birisi­dir, (bkz. Muhyi).

ABDÜLMUİD : (Ar.) Er. – Yaratıl­mışları yokettikten sonra tekrar diril­ten Allah’ın kulu. – Muid Allah’ın 99 isminden birisidir, (bkz. el-Muid).

ABDÜLMUİZ: (Ar.) Er. – Muiz’in, izzet veren, şereflendiren Allah’ın ku­lu. – (bkz. el-Muiz). Allah’ın isimlerindendir.

ABDÜLMÜMİN: (Ar.) Er. – Gönül­lerde iman nurunu yerleştiren, kendi­sine yönelenlere, iman nasib ederek onları hidayetine alan, koruyan yüce Allah’ın kulu. – Mü’min, Allah’ınisimlerindendir.

ABDÜLVACİD: (Ar.) Er. – Yoktan vareden, meydana getiren, dilediğini anında elde eden, zenginlik ve serve­tine nihayet bulunmayan Vacid’in ku­lu. Vacid, Allah’ın isimlerindendir. -(bkz. el-Vacid).

ABDÜLVAHİD: (Ar.) Er. – Tek ve eşsiz olan, zatında sıfatlarında, hü­kümlerinde, işlerinde asla benzeri ol­mayan Allah’ın kulu. – Vahid kelimesi Cenab-ı Hakk’ın Kur’an’da zikredilen 99 isminden birisidir, (bkz. el-Vahid).

ABDÜLVALİ: (Ar.) Er. – Bütün alemleri ve meydana gelen bütün olayları tedbir ve idare eden Allah’ın kulu. – Vali, Esmau’l-Hüsna’dandır. (bkz. el-Vali).

ABDÜLVARİS: (Ar.) Er. – Gerçek servet ve zenginliklerin mutlak sahibi. Bütün zenginliklerin son ve asıl sahi­bi olan yüce Allah’ın kulu. – Varis ke­limesi Allah’ın isimlerindendir. (bkz. el-Varis).

ABDÜLVASİ: (Ar.) Er. – Vasi’nin kulu.Genişlik sahibi ve müsade edici, darlık, fakirlik ve sıkıntıdan münez­zeh olan Allah’ın kulu. – Vasi kelime­si, Allah’ın isimlerindendir. (bkz. el-Vasi).

ABDÜLVEDUD: (Ar.) Er. – Vedud’un kulu.- Allah’ın isimlerinden. Vedud; iyi amel sahibi kullarını se­ven, onlara rahmet ve rızasını yönel­ten, sevilmeye ve sayılmaya, dostluğu kazanılmaya yegane layık olan yüce Allah anlamındadır.

ABDÜLVEHHAB: (Ar.) Er. – Çok çeşitli nimetleri daima bağışlayan Allah’ın kulu. Vehhab, Allah’ın isimle-rindendir. – “Abd” takısı almadan kul­lanılmaz.

ABDÜLVEKİL: (Ar.) Er. – Kendisi­ne tevekkül edilen, kudretiyle kulları­nın işlerini halleden, onlara yardımcı olan yüce Allah’ın kulu. – Vekil. Al­lah’ın isimlerindendir. (bkz. el-Vekil).

ABDÜLVELİ: (Ar.) Er. – Kendisine iman edenlerin dostu ve yardımcısı. Yarattıklarına mütevelli ve nazar edi­ci olan Allah’ın kulu. – el-Veliyy keli­mesi Allah’ın isimlerindendir. (bkz. el-Veli).

ABDÜNNAFİ: (Ar.) Er. – Yararlı şeyleri ve sebeplerini kudretiyle yara­tan Allah’ın kulu. – Nafı kelimesi, Al­lah’ın isimlerindendir. (bkz. en-Nafı).

ABDÜNNASIR: (Ar.) Er. – Yardım eden, Yardımcıların en hayırlısı, mü’minlere nusrct ve zafer veren Allah’ın kulu. – Nasır, Allah’ın sıfatla-rındandır.

ABDÜNNASIR: (Ar.) Er. – Yardım­cı, yardım eden Allah’ın kulu.

ABDÜNNUR: (Ar.) Er. – Nur sahibi, aydınlık, parlaklık sahibi olan Al­lah’ın kulu. – Nur, Allah’ın isimlerin­dendir.

ABDÜRRAFİ: (Ar.) Er. – Rafı’nin kulu. (bkz. er-Rafi). Allah’ın isimle­rinden

ABDÜRRAHİM: (Ar.) Er. – Merha­metli, esirgeyen, koruyan, acıyan, ahirette mümin kullarına merhamet eden Allah’ın kulu.- er-Rahim, Al­lah’ın isimlerindendir.

ABDÜRRAUF: (Ar.) Er. – Çok lütuf, şevkat ve rahmet eden. Onları belli nimetlerle dengeli yaşatan, seviyelendiren Allah’ın kulu. (bkz. Rauf).

ABDÜRREŞİD: (Ar.) Er. – Allah’ın isimlerinden. Reşid’in kulu.- (bkz. er-Reşid).

ABDÜRREZZAK: (Ar.) Er. – Bütün mahlukların rızkını veren Allah’ın ku­lu. – Rezzak, Allah’ın isimlerindendir. “Abd” takısı almadan kullanılmaz.

ABDÜSSAMED: (Ar.) Er. – Kimse­ye hiçbir şeye muhtaç olmayan, Al­lah’ın kulu. – Samed, Allah’ın isimle­rindendir. “Abd” takısı almadan kul­lanılmaz. Türk dil kuralı açısından “d/t” olarak kullanılır.

ABDÜSSELAM: (Ar.) Er. – Barış, rahatlık, selamete çıkaran, selam eden, zevalsiz ebedi olan Allah’ın ku­lu. – es-Selam kelimesi, Allah’ın isim­lerindendir. “Abd” takısı almadan kullanılamaz.

ABDÜSSEMİ: (Ar.) Er. – Her şey­den arınmış olarak bütün sesleri, söz­leri ve kelimeleri işitip ayırdeden yü­ce Allah’ın kulu. (bkz. es-Semi’).

ABDÜSSETTAR: (Ar.) Er. – Günah­ları örten, gizleyen Allah’ın kulu.

ABDÜŞŞAHİD: (Ar.) Er. – Şahid’in kulu. Görünen ve görünmeyen eşya­nın hepsini görücü ve tasarruf edici olan ve her şeyi müşahade altında bu­lunduran Allah’ın kulu. – Şahid, Al­lah’ın isimlerindendir. (bkz. eş-Şahid).

ABDÜŞŞEKÜR: (Ar.) Er. – Emrine uyan, yasaklarından sakınan kullarını seven ve çok ikramda bulunan Al­lah’ın kulu. – Şekür, Allah’ın isimle­rindendir. “Abd” takısı almadan kullanılmaz.

ABDÜZZAHİR: (Ar.) Er. – Varlık ve birliği sonsuz sayıda eserler ve delil­lerle belli olan Allah’ın kulu. – ez-Za­hir, Allah’ın isimlerindendir. (bkz. ez-Zahir).

ABER: (Ar.) Er. – Hz. Nuh’un erkek torunu.

ABENDAM: (Fars.) Ka. – Güzel vü­cutlu, güzellik.

ABGUN: (Fars.) Er. – 1. Mavi renk. Gök. 2. Parlak. 3. Nişasta.

ABHER: (Ar.) Er. 1. Nergis çiçeği. 2. Yasemin. 3. Zerrin kadehi çiçeği. 4. Dolu kab.

ABILAY HAN: (Tür.) Er. – Orta cüz Kazak Hanı. Ülkesini Çinlilere, Hive hanlıklarına karşı ustaca savundu (1711-1781).

ABIŞKA NOYAN: (Tür.) Er. – İlhan­lı komutan. (XIII-XIV. yy.) bkz. Abuşga.

ABHİZ: (Fars.) Er. 1. Büyük dalga. 2. Kaynak. 3. Su yolu.

ABİD: (Ar.) Er. Allah’a ibadet eden, çok ibadet eden, zahid. Kullar, köle­ler.

ABİDE: (Ar.) Er. – Anıt. Önemli ve değerli yapıt.

ABİDİN: (Ar.) Er. – İbadet edenler-Zeyne’l-Abidin’den kısaltma isim ad. Zeynelabidin: Hz. Ali’nin torunların­dan biri, ibadet edenlerin ziyneti.

ABŞAR: (Ar.) Ka.- Şelale.

ABUŞKA: (Tür.) Er. – Koca, zevc, yaşlı erkek.

ABUZER: (f.a.i.) Er. – Altın suyu. Altın suyu gibi parlak ve görkemli. Yahut Ebu Zer (el-Gıfarî) isminin fo­netik değişikliğe uğramış şekli.

ABUZETTİN: (Ar.) Er. – Din yolun­da çabuk, hızlı giden

ACA: (Tür.) Er. 1. Amca, ağabey. 2. Güçlü kuvvetli, başladığı işi bitiren. 3. Büyük

ACABAY: (Tür.) Er. – (bkz. Aca).

ACAHAN: (Tür.) Er. – (bkz. Aca).

ACAR: (Tür.). 1. Becerikli. 2. Atıl­gan, ele avuca sığmaz. 3. Halk. 4. Ye­ni, taze- Erkek ve kadın adı olarak kullanılır (örfte).Acar, Sırrı: 1967 Dünya Güreş şampiyonu Türk.

ACARALP: (Tür.) Er. – Yiğit, bece­rikli, cesur kişi.

ACARBAY: (Tür.) Er. - Doğan Acarbay, olimpiyatlarda yarışmış Türk atlet, 1948.

ACARER: (Tür.) Er. – (bkz. Acaralp).

ACARKAN: (Tür.) Er. – (Acaralp).

ACARMAN: (Tür.) Er. – Çevik, be­cerikli, girişken.

ACARÖZ: (Tür.) Er. – Özünde yiğit­lik bulunan.

ACARSOY: (Tür.) Er. – Yiğit, soylu.

ACEM: (Ar.) Er. 1. Arap olmayan milletlerin hepsi 2. Açık ve doğru Arapça konuşamayan kimse 3. Özel­likle İranlı, İran halkından biri. Acem Bekir Efendi: Türk Reisü’l-Küttab, 1723.

ACER: (Ar.) Ka. – Hz. İsmail (a.s.)’in annesi (bkz. Hacer).

ACLAN: (Ar.) Er. – Hızlı, çabuk, telaşlı. Osman Bey ile çağdaş olan 14. yy. ortalarında yaşamış Karasi Beyi.

ACUN: (Ar.) Er. – Dünya, varlık.

ACUNAL: (Tür.) Er. – Dünyayı kap­sayan, dünyayı fetheden.

ACUNALP: (Tür.) Er. – (bkz. Acunal).

ACUNMAN: (Tür.) Er. – Dünyaca ta­nınmış, ünlü.

AÇANGÜL: (Tür.) Ka. – (bkz. Gül).

AÇE: (Tür.) Ka. – Sumatra adasının en kuzey kısmı. Önceleri burada Açe İslam devleti hüküm sürerdi. Şimdi ise Hollanda sömürgesidir.

AÇELYA: (Yun.i.) Ka. – Kokusuz, fundagillerden çeşitli renklerde çiçek­ler açan bir bitki.

AÇIL: (Tür.) Ka. – Açılmak eylemin­den emir; serpil

AÇILAY: (Tür.) Ka. – Ayın dolunay halinde olmaya başlaması

AD: (Ar.) Er. – Çok eskiden Yemen taraflarında bulunan ve Hud peygam­ber tarafından imana getirilemediği için Allah tarafından yok edildiğine inanılan bir kavmin adı. Kur’an-ı Ke-rim’de bu kavim aynı isimle anılmış ve başlarından geçen hadiseler geniş­çe ele alınmıştır.

ADAHAN: (Tür.) Er. – Adanın haki­mi, yöneticisi.

ADAL: (Tür.) Er. – “Adın yayılsın, ün kazan” manasında.

ADALEDDİN : (Ar.) Er. – Dinin adaleti- Türk dil kuralı açısından “d/t” olarak kullanılır.

ADALET: (Ar.) Ka./Er. – 1. Hakka riayctkarlık, hak tanırlık, haklılık, doğruluk. 2. Haksızlıktan uzaklaşma. 3. Düzenli ve dengeli davranma. 4. Hakkaniyet.

ADANIR: (Tür.) Ka./Er. – Şanlı, şöhretli

ADEM: (İb.h.i.) Er. 1. Allah’ın yarat­tığı ilk insan, insan soyunun atası ve ilk peygamberi. 2. Adam. 3. İyi, temiz kimse. Âdem(a.s.) ilk insan ve ilk isimlendirilen varlık. Kur’an’da Hz. Adem’in 25 yerde ismi geçer.

ADETULLAH: (Ar.) Er. – Allah’ın kanunu, ilahi sünnet.

ADEVİYE: (Ar.) Ka. 1. İyilik, yar­dımseverlik. 2. Ünlü hanım mutasav-vıfe.

ADIGÜZEL: (Tür.). Ka./Er. – Güzel isim. Verilen ismin güzel olması.

ADİL: (Ar.) Er. 1. Doğruluk göste­ren. Doğru. 2. Eşit, eş, müsavi. 3. Adaletli davranan. Kur’anî bir isimdir. Allah’ın emirlerini hakkıyla uygula­yan anlamına gelir. Raşid halifelerin 2. cisi Ömer b. el-Hattab’ın meşhur lakabı.

ADİLE: (Ar.) Ka. 1. Doğruluk göste­ren. 2. Doğru- Her işinde adalet, doğ­ruluk bulunan hükümet. 3. Adile Sul­tan; Osmanlı döneminde Bağdat’ta valilik yapan Süleyman Paşa’nın hanı­mı. Adına bir cami bir de kervansaray yapılmıştır.

ADİLHAN: (a.t.i.) Er. – Adil yöneti­ci.

ADİL GİRAY: (a.t.i.) Er. – Kırım ve-liahtı. (1548- Kazvin 1579) Devlet Giray’ın oğlu. Osmanlı-İran savaşında Osmanlılara yardımcı oldu. İkinci Şa-

mah savaşını kazanan İranlılarca tut­sak edildi ve Kazvin’de öldü.

ADİN: (Ar.) Er. – Cennet (Adn).

ADİY: (Ar.) Er. – Savaşçı, savaştan geri durmayan, mücahid.Adiy b. Ha­tim et-Tai: 630 yılında müslüman ol­du. Babası gibi cömertti. Kabilesinde İslam’dan dönme eğilimleri görünce engel oldu. Cemel vakasında Hz. Ali­nin yanında yer aldı.

ADNAN: (Ar.) Er. – Cennette ölüm­süzlüğe kavuşan kimse.

ADNİ: (Ar.) Er. 1. Adın’a mensup, (bkz. Adnan). 2. Cennete girmeye hak kazanan. Adni Recep Dede. Türk mu­tasavvıf, şair. (Belgrat 1688).

ADNİYE: (Ar.) Ka. – (bkz. Adni).

AFAFET: (Ar.) Ka. 1. Afıflik, temiz­lik, temiz olan. 2. Fenalıktan, günah işlemekten kaçınma. 3. Namuslu ol­mak.

AFET: (Ar.) Ka. 1. Büyük felaket, bela, musibet. 2. Çok güzel kadın, dil­ber

AFFAN: (Ar.) Er. – Kötü şeylerden kaçınan, kötülüklerden uzaklaşan, te­miz. Ashab’dan bu ismi kullananlar olmuştur.

AFGAN: (Ar.) Er. – Heyecanlı, çabuk öfkelenen. Orta Asya’da yaşayan müslüman bir kavim. Cemalettin Af-gani: Müslüman alimlerden.

AFİF: (Ar.) Ka. 1. İffetli, namuslu, ırz ve namus sahibi kadın. 2. Doğru, haramdan sakınan, yolsuzluğa sap­maz kişi.

AFİFE: (Ar.) Ka.. – (bkz. Afif). IV. Mehmed’in hanımı.

AFİL: (Ar.) Er. 1. Uful eden, gurub eden, batan (güneş, yıldız). 2. Görün­mez olan, kaybolan

AFİTAB: (Fars.) Ka.l. Güneş, gün ışığı. 2. Çok güzel, dilber, parlak yüz.

AFRA: (Ar.) Ka. 1. Ayın onüçüncü gecesi. 2. Beyaz toprak.Afra binti Ubeyde: Sahabe hanımlardan.

AFŞAR: (Tür.) Er. 1. Oğuz Türkleri­nin 24 boyundan biri. Türkiye, Iran, Azerbaycan ve Afganistan’da dağınık olarak yaşamaktadırlar. 2. Çabuk iş gören, çevik, atılgan

AFŞİN: (Tür.) Er. – Zırh, silah. Afşin bey: Selçuklu komutanı. ( XI. yy.). Gümüştigin’le birlikte Anadolu savaş­larına çıktı. Malatya’da Bizans ordula­rını yendi. Marmara kıyılarına kadar ilerledi (1079).

AFTABE: (Fars.) Ka. – 1. Su kabı. 2. Güneş biçiminde yapılan mücevher.

AFUV: (Ar.) Er. – Daima affeden, merhametli. Esmaü’l-Hüsna’dandır. “Abd” takısı alarak kullanılır.

AGAH: (Fars.) Er. – Bilgili, haberli, uyanık, afif. Vakıf olmuş, malumatlı. Agah Efendi: (1744-1824). Türk dev­let adamı.

AĞAN: (Tür.) Ka.- Akanyıldız, ağma

AGER: (Tür.) Er. – Temiz, doğru kimse

AGRA: (Ar.) Er. – Çok sevimli, çok yakışıklı.

AĞA: (Tür.) Er. 1. Yaşlanma manası­na gelen “ağmak”tan. Büyük, efendi. Büyük kardeş, ağabey. 2. Amir, baş, reis. Eski devlet teşkilatımızda bazı idarecilere verilen unvan. 3. Osmanlıdevletinde okuma-yazma bilenlere verilen şeref unvanı. 4. Halkın saygı­sını kazananlara verilen unvan. 5. Er-kek, eş, koca. 6. Eski büyük konaklar­da çalışan hizmetlilerin başı. Eski Türklerde soylu aileye mensup kadın­lar da bu unvanı kullanmışlardır.

AĞAHAN: (Tür.) Er. – Nizari İsmaili imamlara verilen unvan. Doğu Türk-çesinde ağabey anlamında da kulla­nılmıştır. Türk kökenli Kaçarların onur unvanıydı. Ağa Han: Nizari İsmailîlerin dini önderi.

AĞAR: (Tür.) Er. – 1. Beyaz renkli. 2. Açık tavırlı, samimi. 3. Asil, onur­lu, şerefli.

AĞANER: (Tür.) Er. – Saf, temiz, duru insan.

AĞCA: (Tür.) Ka. – Beyaz tenli ka­dın.

AĞGÜL: (Tür.) Ka. – Beyaz gül, ak gül.

AHAD: (Ar.) Er. 1. Bir, kişi, kimse. 2. Birler, birden dokuza kadar olan sayılar. 3. Ünlü Türk denizcilerinden Ahad bey (Umur bey donanmasın­dan).

AHAVİ: (Ar.) Er. – 1. Kardeşçe, dostça. Kardeş gibi.

AHBARÎ: (Ar.) Er. – Haber veren, ri­vayet eden.

AHDİ: (Ar.) Er. – Ahd, and icabı ve­ya ahd ve ahda müteallik.Ahdî, Türk tezkire yazan ve Divan şairi (Bağdat 1593).

AHENK: (Fars.) Ka. 1. Uygun, uyum düzen, armoni. 2. Renkler arasında uygunluk. Sesler arasında uygunluk, düzen, makam. 3. Çalgılı eğlence-Saz takımınca icra edilen beste. 4. Kasıt, niyet.

AHFA: (Ar.)- Kalb, ruh, sır, hafi, ah-fa şeklinde sıralanan “Ietafet-i hamse” sonuncusuna verilen ad.- Erkek ve kadın adı olarak kullanılır.

AHFAZ: (Ar.) Er. – 1. Belleği çok kuvvetli. 2. Kur’an’ı en iyi hıfzetmiş kişi. 3. Alçak gönüllü.

AHFEŞ: (Ar.) Er. 1. Küçük gözlü, zayıf bakışlı. 2. Yalnız gece gören kimse. Ahfeş lakabında üç büyük Arap alimi vardır.Abdülhamid, Said b. Mes’ade, Ali b. Süleyman.

AHİ: (Ar.) Er. 1. Ahi ocağına mensup olan kimse. 2. Cömert, eliaçık. Ahi Benli Hasan. Türk şairi. Yavuz döne­minde yaşamış ve Şirinu Perviz mes­nevisini yazmıştır.

AHİD: (Ar.) Er. 1. Bir şeyin yerine getirilmesini emretmek. 2. Söz ver­mek. Emir, talimat, taahhüt, anlaşma, yükümlülük.

AHKAF: (Ar.) Er. 1. Kum fırtınası 2. Kur’an-ı Kerim’in 6. suresi. Araplar bu ismi, Arabistan’ın güneyinde, kim­senin bilmediği ve giremediği çöle vermişlerdir.

AHLA: (Ar.) Ka. – Çok tatı. Pek şi­rin.

AHLAS: (Ar.) Er. – 1. Saf, halis, ka-rışımsız. 2. İyi yürekli, temiz kimse. 3. Kur’anî ıstılahta, Allah’a halis ola­rak yönelip ihlaslılıkta ileri bir dere­ceye varmış kul.

AHMED: (Ar.) Er. – Çok, en çok övülmüş, methedilmiş. Kur’an-ı Kerim’de Saf suresinin 2. ayetinde: Hz.İsa, İsrailoğullarına: “…adı Ahmed olan peygamberi de müjdeleyici ola­rak geldim” şeklinde geçen isimlen­dirme ile Peygamberimizin isimlerin­den birisi olarak anıldı ve kullanılma­ya başlandı.- Türk dil kuralı açısından “d/t” olarak kullanılır. Ahmed-i Muh­tar, Hz. Muhammed (s.a.s).

AHMER: (Ar.) Er. – Kırmızı, kızıl.

AHNEF: (Ar.) Er. 1. Ayaklan çarpık ve eğri büğrü olan. Daha çok lakap olarak kullanılır. Ahmet b. Kays, as-habdan.

AHNES: (Ar.) Er. – Basık ve sivri bu­runlu. Daha çok lakap olarak kullanı­lır.

AHRA: (Ar.) Ka. – Daha layık, mü­nasip, uygun

AHSA: (Ar.) – Arabistan’ın Kuveyt-Katar kısmına verilen isim- Erkek ve kadın adı olarak kullanılır

AHSEN: (Ar.) – Daha güzel, çok gü­zel, en güzel. Erkek ve kadın adı ola­rak kullanılır. Ahsen-i takvim: En gü­zel şekil. Kur’an-ı Kerim’in Tin sure­sinin 3. ayetinde insanın ahsen-i tak­vim üzere yaratıldığı beyan buyurulmaktadır. Ahsen kelimesi, Kur’an’da 16 yerde zikredilmiştir.

AHTER: (Fars.) Ka. – Yıldız.

AHU: (Fars.) Ka. 1. Ceylan, karaca, gazal. 2. Güzel, ince alımlı kadın. 3. Gözleri ceylan gözüne benzeyen ka­dın. 4. Kardeş, dost

AHVER: (Ar.) Er. -1. Müşteri yüzlü, güzel gözlü adam. 2. Zeki, akıllı.

AHVES: (Ar.) Er. – Cesur, kahraman, yiğit.

AİŞE: (Ar.) Ka. – 1. Yaşayan, zen­ginlik ve bolluk gören. Yaşayış. Aişe binti Ebu Bekir. Peygamberimiz (s.a.s)’in hanımlarından. Muhterem annelerimizden biri olan Aişe (r.a.) İslami bilgisi ve fakihliği ile de meş­hurdur (bkz. Ayşe).

AJDA: (Tür.) Ka. 1. Filiz sürgün. 2. Çentik çentik olan şey

AKABE: (Ar.) Er. 1. Sarp geçit, çı­kılması zor yokuş. 2. Tehlike. Atlatıl­ması zor güçlük, muhtıra.

AKAD: (Tür.) Er. – Doğruluğuyla, dürüstlüğüyle tanınmış kimse.

AKALP: (Tür.) Er. – Doğruluğu ve dürüstlüğüyle tanınan kimse.

AKALIN: (Tür.) Er. – Alnı açık, suçu olmayan, onurlu. Akalın(Besim Ö-mer Paşa). Türk hekim.

AKANAY: (Tür.) Ka. – Yıldız küme­si.

AKANSEL: (Tür.) Er. 1. Akarsu. 2. Uzun mesafeler geçerek denize dökü­len akarsu.

AKAR: (Tür.) Er. 1. Akıp geçen. 2. Gelir getiren.

AKASMA: (Tür.) Ka. – Beyaz, mavi, morumsu, pembe çiçek veren yabani, tırmanıcı bir bitki.

AKASOY: (Tür.) Er. – Sevilen, sayı­lan soydan gelen

AKASYA: (Yun.i.) Ka. – Küçük sıra yapraklı, gölgeli küçük cinsleri süs için yetiştirilen baklagillerden bir ağaç. Salkım ağacı da denir.

AKAY: (Tür.)- Beyaz ay, ayın tam bir daire olarak dolgun, parlak görün­düğü evre. Ak ve ay kelimelerinden

birleşik isim. Erkek ve kadın adı ola­rak kullanılır.

AKBATU: (Tür.) Er. – Yiğit erkek.

AKBATUN: (Tür.) Er. – (bkz. Akbatu).

AKBEHMEN: (Tür.) Er. Peygamber çiçeğinin eşanlamlısı.

AKBİLGE: (Tür.) – Alim, bilgili, dü­rüst kimse.- Erkek ve kadın adı olarak kullanılır.

AKBOĞA: (Tür.) Er. – Boğa gibi güçlü ve temiz şahsiyetli.Akboğa Celayir: Moğol emir ve komutanı.

AKBORA: (Tür.) Er. – (bkz. Bora)

AKBUDUN: (Tür.) Er. – Temiz, ta­nınmış soydan gelen

AKBURAK: (Tür.) Er. – (bkz. Bu­rak)

AKÇAN: (Tür.) Ka. – Temiz, dürüst kimse

AKCEBE: (Tür.) Er. – Beyaz zırh sa­hibi yiğit.

AKÇA: (Tür.) Ka. 1. Oldukça ak, be­yazca. 2. Eskiden kullanılan küçük gümüş para, nakit. 3. Temiz, saf, iyi niyetli kişi.

AKÇAKİRAZ: (Tür.) Ka. – Bir kiraz çeşidi.

AKÇAKOCA: (Tür.) Er. – Temiz ve namuslu erkek. – Osman Gazi ve Or­han Gazi’nin silah arkadaşı.

AKÇALI: (Tür.) Er. – Varlıklı, zen­gin.

AKÇAM: (Tür.) Er. – Kuzey Ameri­ka’da yetişen bir çam türü.

AKÇAR: (Tür.) Er. – iyi ruhlar.

AKÇIL: (Tür.) – Beyazımsı, solgun Erkek ve kadın adı olarak kullanılır.

AKÇİÇEK: (Tür.) Ka. – Beyaz çi­çek- Daha çok örfte kullanılır.

AKÇORA: (Tür.) Er. – İyi ruhlar.

AKDA: (Ar.) Ka. – Himaye altında olan cariye, kadın, köle.

AKDEMİR: (Tür.) Er. – Demir gibi güçlü ve temiz yürekli. Yiğit.

AKDES: (Ar.) Er. – En kutsal.

AKDİL: (Tür.) Er. – İyi, doğru, güzel konuşan kişi.

AKDOĞAN: (Tür.) Er. – (bkz. Doğan).

AKDORU: (Tür.) Er. – Doruğu bulutlu dağ.

AKEL: (Tür.) Er. 1. Doğru, dürüst iş­ler yapan kimse. Dürüst, güvenilir er­kek.

AKERGİN: (Tür.) Er. – (bkz. Akerman).

AKERMAN: (Tür.) Er. – Dürüst, soylu, temiz kişi.

AKGİRAY: (Tür.) Er. – (bkz. Akergin)

AKGÜL: (Tür.) Ka. – Beyaz gül.

AKGÜN: (Tür.) Er. – Mutlu, sevinçli gün.

AKHAN: (Tür.) Er. – Dürüst hakan.

AKALP: (Tür.) Er. – Cömert, eli açık yiğit.

AKIMAN: (Tür.) Er. – Cömert, eli açık kimse.

AKIN: (Tür.) Er. – Her engeli aşan, güçlüklerden yılmayan, hızlı hareket kabiliyetine sahip.

AKINALP: (Tür.) Er. – Akın yapan yiğit. Yiğit.

AKINCI: (Tür.) Er. -Osmanlılarda ileri karakol. Ani vurkaçlarla düşman­larının moralini bozan uç süvarileri. Hafif süvari.

AKINER: (Tür.) Er. – (bkz. Akınalp)

AKINTAN: (Tür.) Er. – Tan yeri ağa­rırken yapılan akın

AKİF: (Ar.) Er. 1. Bir şeyde sebat eden. 2. İbadet eden, ibadet maksa­dıyla mübarek bir yere çekilen. İ’tikafa giren. 3. Direnen.M. Akif Er soy: Ünlü şair ve yazarımız. Safahat’ın ya­zan. İstiklal marşını telif etmiştir.

AKİFE: (Ar.) Ka. 1. Bir şey üzerinde azimle duran, sebatlı, kararlı. 2. İba­det eden hanım.

AKİL: (Ar.) Er.- Akıllı, akıl sahibi. Uslu, kavrayışlı. Ali b. Ebi Talib’in kardeşi. Akil b. Ebi Talib.

AKİLE: (Ar.) Ka.- (bkz. Akil)

AKİPEK: (Tür.) Ka. – İpek gibi ka­dın.

AKİS: (Ar.) Ka. 1. Yankı. 2. Işığın veya bir şeklin bir satha çarpıp orada görünmesi, yansı. 3. Zıt, ters, muhalif.

AKKOR: (Tür.) Ka. – Işık saçacak aklığa varıncaya kadar ısıtılmış olan.

AKKIZ: (Ar.) Ka.- Beyaz kadın.

AKMAN: (Tür.) Er. 1. Temiz, beyaz, güzel insan. 2. Yaşlı kimse.

AKMANER: (Tür.) Er.- (bkz. Ak­man).

AKMAR: (Ar.) Ka. – Aylar, yıldızlar.

AKMER: (Ar.) Ka. – Ay gibi beyaz (yüz)

AKNUR: (t.a.i.) Ka. – Beyaz nur.

AKÖZ: (Tür.) Er. – Özü sözü doğru kişi, temiz kişilikli.

AKPINAR: (Tür.)- (bkz. Pınar).

AKSAN: (Tür.) Er.- İyi ve temiz ta­nınmış kimse.

AKSEN: (Tür.) Ka.- Sen aksın, te­mizsin, doğru ve namuslusun.

AKSEVİL: (Tür.) Ka. – (bkz. Sevil).

AKSIN: (Tür.) Er.- Temiz, doğru, dü­rüstsün.

AKSOY: (Tür.) Er. – Temiz soylu.

AKSUN: (Tür.) Er. – (bkz. Aksu).

AKSUNA: (Tür.) Ka. -Ak renkli ya­ban ördeği.

AKSUNER: (Tür.) Er.- (bkz. Aksungur).

AKSUNGUR: (Tür.) Er.-Doğan cin­sinden bir nevi av kuşu. -Aksungur b. Abdullah. Melikşah zamanında Halep’in hakimliğini, yöneticiliğini yapan Türk Emiri.

AKSU : (Tür.) Ka. 1. Temiz, pırıl pı­rıl su gibi. 2. Nehir

AKSÜYEK: (Tür.) Er. – Eski Türk­lerde soylu anlamında kullanılırdı.

AKŞEMSEDDİN: (t.a.i.) Er.- Dinin güneşi.- Türk din bilgini ve hekim. (Şam 1389-Göynük 1459). Fatih’in hocasıdır. İstanbul’un fethinde bulun­du. Ünlü sahabi komutan Eba Eyyub el-Ensari’nin mezarını bulduğu söyle­nir. Türk dil kuralına göre “d/t” olarak kullanılır.

AKŞIN: (Tür.) 1. Az ak, akımsı.2. Derisinde, kıllarında ve gözlerinde doğuştan boya maddesi bulunmadığı için her yanı beyaz olan (insan, hay-

van). Erkek ve kadın adı olarak kulla­nılır.

AKŞİT: (Tür.) Er. – Kutlu uğurlu. 2. Ak. 3. Güneş, nur, aydınlık.Akşit Muhammed b. Tugac: İhşidiler devle­tinin kurucusu.

AKTAY: (Tür.) Er. – Beyaz tay. Türkler’de çok kullanılan bir isimdi.

AKTAÇ: (Tür.) Er. – Beyaz taç.

AKTAN: (Tür.) – Aydınlık, mehtaplı gece.

AKTAR: (Tür.) Er. – Parlak, aydınlık sabah.

AKTAŞ: (Tür.) Er. – Mermer.

AKTEKİN: (Tür.) Er. – Parlak, gör­kemli, temiz huylu yiğit.

AKTEMÜR: (Tür.) Er. – Akdemir.

ARTİMUR: (Tür.) Er. – (bkz. Aktemur).

AKTOLGA: (Tür.) Er. – (bkz. Tol­ga).

AKTUĞ: (Tür.) Er. – (bkz. Aytuğ).

AKYIL: (Tür.) Er. -Temiz, güzel se­ne. – Erkek ve kadın adı olarak da kullanılır.

AKYILDIZ: (Tür.) – Akşama doğru doğan parlak yıldız. Çoban yıldızı, sa­bah yıldızı.

AKYİĞİT: (Tür.) Er.- Dürüstlüğü ve temizliğiyle tanınmış yiğit.

AKYOL: (Tür.) Er. – Dürüst, doğru ve iyi yol.

ALAADDİN: (Ar.) Er. -Dini yücelt­mek için din uğruna çalışan kimse. Alaaddin Keykubad (1192-1237) Anadolu Selçuklu Sultanı. – Türk dil kuralları açısından “d/t” olarak kullanılır.

ALACAN: (Tür.) Er. – (bkz. Akan).

ALAGÜN: (Tür.) Ka. – Yazın güneş buluta girdiği zamanki gölgeli hava.

ALAMET: (Ar.) Ka. 1. İşaret, iz, ni­şan. 2. Remiz, sembol. 3. Belirti, emare. 4. Çok iri, şaşılacak büyüklük­te (mec.).

ALANALP: (Tür.) Er. – Ülke alan, fetheden, fatih.

ALANAY: (Tür.) Er. – (bkz. Alanalp).

ALANER: (Tür.) Er. – (bkz. Alanalp).

ALANGOYA: (Moğ.) Ka. 1. Altın geyik. 2. Ünlü Moğol destanının kut­sal sayılan kadın kahramanı.

ALANGU: (Tür.) Er. -Altın geyik.

ALANUR: (Ar.) Ka. – (bkz. Nur).

ALAPINAR: (Tür.) Ka. – (bkz. Pı­nar).

ALATAN: (Tür.) Er. – Güneş doğma­dan önce ufukta beliren karışık renk­ler.

ALATAY: (Tür.) Er. – Derisinde be­nekler olan tay.

ALCAN: (Tür.) Ka. – Can alıcı güzel. Can alan, cesur, yürekli.

ALEMDAR: (a.f.i.) Er. 1.Bayrak ve­ya sancak tutan, taşıyan, bayraktar, sancaktar. 2. İşe önderlik eden. Alem­dar Mustafa Paşa: Osmanlı veziri.

ALEV: (Tür.) Ka. 1. Ateşten ve yanı­cı cisimlerden çıkan parlak, çeşitli şe­killere giren gazlardan meydana gelen şeffaf dil, yalım. 2. Aşk ateşi, sevda. 3. Alımlı, cazibeli kadın.

ALEVİ: (Ar.) Er. – Hz. Ali soyundan, Hz. Ali’ye hususi ilgi gösteren, ona taraftar olan. Şii mezhebinin kolların­dan biri.

ALGAN: (Tür.) Er. – Alan, fetheden, fatih.

ALGIN: (Tür.) Er. 1. Güçlü, iyi, gü­zel, sıcakkanlı, sevimli. 2. Sevdalı, aşık, vurgun. 3. Hızlı akan su. 4. Renksiz, cılız, zayıf.

ALGUHAN: (Tür.) Er. – Çağatay hanlığı hükümdarı. (1266). Orta Asyayı ele geçirip Harezmden Afganis­tan’a kadar sınırlarını genişletti. Cengiz’in yasalarını şiddetle uyguladı.

ALGUN: (Fars.) Ka. 1. Aklı alınmış. 2. Al renginde, koyu ve parlak pem­be. 3. Tümsek, tepe.

ALGUNE: (Fars.) Ka. 1. Serap. 2. Allık.

ALGÜL: (Tür.) Ka. – Kırmızı gül.

ALİ: (Ar.) Er. 1. Yüce, ulu, yüksek. 2. Hz. Ali: Ebu Talib’in oğlu. Pey­gamberimizin amcazadesi ve kızı Fat­ma (r.anha)’nın kocası. Dördüncü ha­life.

ALİCAN: (a.f.i) Er. – Ali ve can isimlerinin bir araya gelmesinden meydana gelmiştir. – (bkz. Ali ve Can).

ALİCENGİZ: (a.t.i.) Er. – Akla gel­mez, şeytanca, beklenmedik ve umul­madık tarzda anlamlan ile “Alicengiz oyunu” deyiminde geçer.

ALİGÜHER: (a.f.i.) Er. – Yaratılışı ve mayası yüce ve değerli olan.

ALİ HAN: (a.t.i.) Er. – Yüce han.

ALİKADR: (Ar.) Er. 1. Yüksek kıymette olan, çok kıymetli, çok takdir edilen, çok saygıdeğer. 2. Meşhur bir çeşit lale.

ALİM: (Ar.) Er. 1. Çok okumuş, bilgin.,2. Çok bilen. 3. Sonsuz. İlim sa­hibi. Allah’ın sıfatlarındandır. Kur’an’da Cenab-ı Hakk’ın ismi olarak 13 yerde geçer. “Abd” takısı alarak da kullanılır.

ALİME: (Ar.) Ka. – (bkz. Alim).

ALINAK: (Tür.) Er. – Doğru, güve­nilir.

ALİŞAH : (a.f.i.) Er. – Hükümdarla­rın en yücesi. Alişah Taceddin. (?-1324). İlhanlı veziri.

ALIŞAN: (a.f.i.) Er. – Şan ve şerefi yüce ve yüksek olan çok değerli.

ALİYAR : (a.f.i.) Er. 1. Yar, dost, sevgili. 2. Alinin dostu, sevgili adı. 3. Yüce dost. – Birleşik isim

ALİYE: (Ar.) Er. – Yüce, yüksek, bir şeyin en yukarısı, tepesi. – (bkz. Ali).

ALKAN: (Tür.) Er. – Kırmızı kan. Alkan bey: Türk denizci. Selçuklula­rın egemenliğindeki İznik’te Ebu’l-Kasım’ın donanma komutanı.

ALKIM: (Tür.) Er. – Gökkuşağı. Al­kım (Uluğ Bahadır) Türk Arkeolog.

ALKIN: (Tür.) Er. 1. Sevdalı, aşık, vurgun. 2. El çırpma, övme.

ALKUR: (Tür.) Er. – Hep, bütün, herkes.

ALLAHVERDİ: (a.t.i.) Er. – İran’da yaşayan bir Türkmen kabilesinin adı.

ALP: (Tür.) Er. 1. Eski Türklerde kahraman, yiğit, cesur, bahadır, pehli­van. 2. Seyfi kola mensup, savaşçı, fütüvvct ehli. Alperen, Alpgazi. Bu isim İslam’dan sonra da Türkler ara­sında kullanılmaya devam etti.

ALPAGU: (Tür.) Er. 1. Tek başına düşmana saldıran yiğit. 2. Eski Türk­lerde bir rütbe adı. 3. Eski Türklerde bir kurt adı.

ALPAĞAN: (Tür.) Er. – Cesur, yiğit, kahraman.

ALPAK: (Tür.) Er. – Dürüst, kahra­man, yiğit.

ALPARTUR: (Tür.) Er. – Kendine güveni olan yiğit.

ALPASLAN: (Tür.) Er. – Arslan gibi cesur ve yiğit, savaş beyi. Büyük Sel­çuklu hükümdarı. Selçukluların en büyük zaferi sayılan Malazgirt zaferi onundur (l071).

ALPAY: (Tür.) Er. – Cesur, yiğit kimse.

ALPAYDIN: (Tür.) Er. – (bkz. Al­pay).

ALPBİKE : (Tür.) Er. – genç, deli­kanlı, (bkz. Alp).

ALPÇETİN: (Tür.) Er. – (bkz. Al­pay).

ALPDE.MİR: (Tür.) Er. – (bkz. Al­pay).

ALPDOĞAN: (Tür.) Er. – Doğuştan yiğit olan.

ALPER: (Tür.) Er. – (bkz. Alp).

ALPEREN: (Tür.) Er. – Yiğit, baha­dır.

ALPERTUNGA: (Tür.) Er. – Efsane­vi Türk hükümdarı ve destan kahra­manı. M.Ö. 626 yıllarında yaşayıp İranlılarla uzun savaşlara giren Turan (Saka) hükümdarı olduğu söylenir.

Türk, İran, Arap, Hint, Eski Yunan ve Asur kaynaklarında kendisinden deği­şik adlarla bahsedilir.

ALPGİRAY: (Tür.) Er. – Yiğit hü­kümdar. Kırım veliahtı. Bir ara Kırım Hanı da oldu.

ALPHAN: (Tür.) Er. – Yiğit hüküm­dar.

ALPKAN: (Tür.) Er. – Yiğit soydan gelen.

ALPKIN: (Tür.) Er. – Keskin kılıç.

ALPMAN: (Tür.) Er. – Yiğit, cesur, kahraman.

ALPNUR: (Tür.) Ka. – (bkz. Alp).

ALPSOY: (Tür.) Er. – (bkz. Alpkan). Yiğit ve cesur soya mensub.

ALPTEKİN: (Tür.) Er. – Kahraman şehzade. Birleşik isim. Alp: Kahra­man, Tekin: Şehzade.

ALTAN: (Tür.) Er. 1. Sabahın güneş doğarkenki zamanı. 2. Hakanlara ve­rilen unvan, sultan, padişah.

ALTAY: (Tür.) Er. 1. Asya’da Batı Sibirya ile Moğolistan’ı ayıran dağlık bölge. 2. Altay dağlan bölgesinde ya­şayan Türklerin genel adı.

ALTIN: (Tür.) Ka. 1. Parlak, san renkte, paslanmayan, kolay işlenebi­len, ziynet eşyası olarak da kullanılan maden, zer, zeheb. 2. Örfte kadın adı olarak kullanılır. Zerrin (bkz. Zerrin).

ALTINBAŞAK: (Tür.) Ka. – Değerli kimse.

ALTINBİKE: (Tür.) Ka. – (bkz. Altınbaşak).

ALTINIŞIN: (Tür.) Ka. – Işığın en güçlü anı.

ALTINİZ: (Tür.) Ka. – (bkz. Altınışık).

ALTINTAÇ: (Tür.) Ka. – Altından taç.

ALTUĞ: (Tür.) Er. – (bkz. Tuğ).

ALTUNAY: (Tür.) Er. – Ay’ın san renkli hali

ALTUNÇ: (Tür.) Er. 1. Bakır alaşı­mı. 2.Kırmızı bakır. 3. Kırmızı, al gözlü.

ALTUNER: (Tür.) Er. – Değerli kim­se.

ALTUNHAN: (Tür.) Er. – Zengin ha­kan. Türklerin, Çin’de hüküm süren Türk-Moğol hükümdarlarına verdik­leri ad.

ALYA: (Ar.) Er. 1. Yüksek yer, yük­seklik. 2. Gök, sema.

AMANULLAH: (Ar.) Er. – Allah’ın bağışlaması. Allah’ın koruması.

AMİD: (Ar.) Er. 1. Çok hasta. 2. Aşk hastası. 3. Başlıca nokta. 4. Önder, şef, komutan. 5. Diyarbakır’ın eski adı. Ortaçağ’da İslam Türk devletle­rinde kullanılan bazı unvanlar ve me­muriyet isimleri.

AMİL: (Ar.) Er. 1. Fail, yapan, işle­yen. 2. İslam devletlerinde zekat, ver­gi tahsildarı veya valiler ve devlet memurlan.

AMİNE: (Ar.) Ka. – Gönlü emin, kal­binde korku olmayan. – Peygamber’in (s.a.s) annesinin adı. (bkz. Emine).

AMİR: (Ar.) Er. 1. Mamur eden, şen­lendiren. 2. İmar olunmuş. 3. Devlete ait. 4. Kendisine bağlı görevliler bu­lunan. Amir b. Abdullah b. Mes’ud: Tabiindcndir. İslam fıkıh bilgini.

AMİRE: (Ar.) Ka. – (bkz. Amir).

AMMAR (Ar.) Er. 1. Memur eden. 2. Bayındırlaştıran. (bkz. Amir). - Ammar b. Yasir. Sahabeden. İlk müslüman olanlardandır. Çok işkence gör­dü. Habeşistan’a hicret etti. Annesi ilk İslam şehidcsi Sümeyye (r. anha)’dir.

AMR: (Ar.) Er. – Uzun yaşamak, uzun ömürlü olmak. Amr b. Madikerib: 631′de Medine’ye gitti ve müslüman oldu. Çok yaşlıyken bile iyi sa­vaştı.

AMRE: (Ar.) Ka. – (bkz. Amr).

AMUZ: (Fars.) Er. – Bilen, öğrenmiş, öğreten.

ANBER: (Ar.) Ka. 1. Ada balığının bağırsaklarında toplanan yumuşak, yapışkan ve misk gibi kokan, kül ren­ginde madde. 2. Güzel koku. 3. Gü­zellerin saçı.

ANDAK: (Tür.) Er. – Hemen, o anda. – Erkek ve kız adı olarak kullanılır.

ANGIN: (Tür.) Er. 1. Tanınmış, ünlü, namlı. 2. Bayındır.

ANI: (Tür.) – Yaşanmış olaylardan belleğin sakladığı. – Erkek ve kadın adı olarak kullanılır.

ANIL: (Tür.) Ka. 1. Anılmak eylemi. 2. Meşhur, ünlü. 3. Hatırlanan.

ANİF: (Ar.) Er. 1. Sert, şiddetli. 2. Haşin. 3. Geçmişte, pek yakında, bur­nun ucu denecek kadar yakından ge­çen. 4. Biraz önce, belirtilen, bahsedi­len.

ANİFE: (Ar.) Ka. – (bkz. Anif).

ARAF: (Ar.) Er. 1. Cennet ile cehen­nem arasındaki yer. 2. Sert, tepe. 3. Adetler, usuller. Arafat: Mekke’nin yakınında bulunup hacıların arefe gü­nü durdukları yerdir. Bu duruş haccın rükünlerindendir.

ARAL: (Tür.) – Birbirine yakın ada­lar topluluğu. Orta Asya’da bir göl.

ARAM: (Fars.) Ka. 1. Dinlenme, sü­kun, karar. 2. Rahat, huzur, istirahat. 3. Oturma, eğlenme, ikamet etme.

ARAMCAN: (Fars.) Ka. -1. Gönül rahatı. 2. Sevgili, sevilen güzel.

ARAMDİL: (Fars.) Er. 1. gönül ra­hatı. 2. Sevilen güzel. 3. Yer mekan.

ARCA: (Ar.) Ka. -1. Temiz, namus­lu. 2. Aksak, topal.

ARDA: (Tür.) Er. 1. Eskiden bazı ça­vuşların elde tuttukları uzun değnek. 2. İşaret için dikilen değnek. -3. Çık­rıkçı kalemi. 4. Sonra gelen.

ARDALI: (Tür.) Er. – (bkz. Arsal).

ARDAN: (Tür.) Er. – (bkz. Arsal).

AREF: (Ar.) Er. 1. Pek maruf, çok bilinen. 2. Arif, anlayışlı ve bilgili.

AREFE: (Ar.) Ka. 1. Arife, dini bay­ramlardan bir evvelki gün. 2. Bir ön­ceki gün.

AREL: (Tür.) Er. – Temiz, dürüst kimse.

ARGU: (Tür.) Er. 1. İki dağ arası, uçurum. 2. Orta Asya’da Issık gölü çevresinde Çu ve Talaş havzalarında yaşamış Kırgızların en büyük boyu. Argu Türkleri.

ARGUN: (Tür.) Er. 1. Zayıf, güçsüz, düşkün, dermansız, zebun. 2. Yanyana iki kamış düdüğünden veya kartal kemiğinden yapılmış kaval. - Argun: İlhanlı hükümdarı. Abaka Han’ın oğ­lu.

ARGÜN: (Tür.) Er. – Temiz, aydınlık gün.

ARGUN ŞAH: (Tür.) Er – (bkz. Argun). Argunşah.(Nizameddin) Ana­dolu Selçuklu Sultanı Kılıç Aslan II’nın oğlu. Babası ülkeyi oğullan ara­sında pay edince, hissesine Amasya düşmüştü.

ARHAN: (Tür.) Er. – Üstün nitelikli, gururlu bakan.

ARICAN: (Tür.) Er. – Temiz, doğru kimse.

ARIÇ: (Tür.) Er. – Barış, asayiş.

ARIER: (Tür.) Er. – Çalışkan kimse.

ARİF: (Ar.) Er. 1. Meşhur, çok tanın­mış, mütearif. 2. Bilgi sahibi. Bilen, bilgili, irfan sahibi. 3. Sıbyan mektebi hocası veya kalfası.

ARİFE: (Ar.) Ka. – Bilgi ve irfan sa­hibi kadın. Uyanık, ince ruhlu, latif.

ARIHAN: (Tür.) Er. – (bkz. Arhan).

ARIKAL: (Tür.) Er. – Temiz, doğru, dürüst kal.

ARIKAN: (Tür.) Er. – Temiz soy.

ARIKHAN: (Tür.) Er. – (bkz. Arhan)

ARIN: (Tür.) Er. 1. Temiz, arı, saf. 2. Alın. 3. Yüz, cephe. Dağların, tepele­rin yüzü.

ARINÇ: (Tür.) Er. 1. Temiz, saf, arı. 2. Barış.

ARISAL: (Tür.) Er. – An gibi çalış­kan kimse.

ARISAN: (Tür.) Er. – Temiz, doğru tanınmış kimse.

ARISOY: (Tür.) Er. – (bkz. Arısan).

ARITAN: (Tür.) Er. – Temizleyen, arı duruma getiren.

ARKAN: (Ar.) Er. 1. Temiz, ari kan­dan gelen. 2. Üstün galip.Arkan (Seyfı) Türk mimar (1903-1966).

ARKIN: (Tür.) Er. – Yavaş, ağır, sa­kin, gelecek yıl.

ARKUT: (Tür.) Er. – Temiz, uğurlu, kutlu.

ARMAĞAN: (Fars.) 1. Hediye, peş­keş, tuhfe, bergüzer. 2. Birinin gördü­ğü işe veya başarısına karşılık olarak verilen şey, mükafat.3. Bir ilim ada­mını tanıtmak veya çalışmalarından ötürü mükafatlandırmak maksadıyla adına çıkarılan ilmi eser. (Köprülü Armağanı). – Erkek ve kadın adı ola­rak kullanılır.

ARMAN: (Fars.) Er. 1. Hasret, özle­me. 2. Zahmet, sıkıntı. 3. Teessüf. 4. Pişmanlık.

ARMİNE: (İbr.) Ka. – İbranice isim. (bkz. Emine).

ARRAF: (Ar.) Er. l Falcı, kahin. Müneccim. 2. Hekim. 3. Göçebe Arap aşiretlerinin örfe vakıf umumi bilgile­ri.

ARRAFE: (Ar.) Ka. – (bkz. Arraf).

ARSAL: (Tür.) Er. – Temiz huylu, namuslu.

ARSEBÜK: (İ.) Er. – 1. Temiz ruhlu ve çabuk. 2. Toy. 3. Namus konusun­da titiz.

ARSLAN: (Tür.) Er. 1. Kuvvet ve saldırganlığıyla tanınan hayvan, esed, şir. 2. Cesur adam, bahadır. 3. Bir çe­şit çiçek.Arslan Argun: Alpaslan’ın oğlu (1097).

ARSLANGİRAY: (Tür.) Er. Cesur, korkusuz han. Arslan Giray: Kırım hanı (1702-1767).

ARSLANŞAH: (Tür.) Er. – Arslan gibi cesur ve yiğit şah, kral. Cesur ko­mutan. Arslan Şah: Kirman Selçuklu hükümdarı (l 145). ,

ARTAN: (Tür.) Er. 1. Yarar, fayda. 2. Üstünlük, meziyet, nitelik.

ARTUÇ: (Tür.) Er. – Ucu sivri de­mirle donanmış mızrak.

ARTUK: (Tür.) Er. – Selçuklu Emiri. (XI. yy.). Selçukluların ünlü hakanı Alpaslan’ın emrinde Malazgirt savaşı­na katıldı.

ARÜSEK: (Fars.) Ka. 1. Gelin, kü­çük gelin. 2. Bebek gibi güzel kız. 3. İşlemecilikte kullanılan yeşil parlak sedef. 4. Ateş böceği. 5. Küçük bir mancınık çeşidi.

ARZIK: (Tür.) Er. – Dindar, sofu.

ARZU: (Ar.) Ka. 1. İstek, bahşiş. 2. Emel, heves, meyl. 3. Özlemek, müş­tak olmak. “Arzum” olarak da kulla­nılır. Meşhur halk hikayelerinde Kamber’in sevgilisi.

ARZUMAN: (Ar.) Ka. – (bkz. Arzu).

AS: (Ar.) Er. 1. Mersin ağacı. 2. (Fars.) Değirmen.

ASAF: (Ar.) Er. 1. Vezir. 2. Erdem, ileri görüşlülük, yönetimde başarı. Hz. Süleyman’ın ünlü veziri. Süley­man (a.s.)’ın en çok güvendiği kişiydi. Neml suresinde anlatılanlar Asaf üze­rine yorumlandı. Daha sonra padişa­hın vezirlerine Asaf unvanı verildi.

ASAL: (Tür.) Er. – Başlıca, esaslı, te­mel.

ASALET: (Ar.) Er. – Soy temizliği, soyluluk.

ASENA: (Tür.) Er. – Kurt.

ASFA: (Ar.) Er. – Çok saf, en temiz, halis.

ASGAR: (Ar.) – En küçük, daha kü­çük. – Erkek ve kadın adı olarak kul­lanılır.

ASHAB: (Ar.) Er. 1. Sahib’in çoğu­lu. 2. Hz. Muhammcd (s.a.s)’i görüp ona tabi olan kişiler. İnsanlık alemi­nin en seçkin simaları ve örnek nesli­dirler. Haklarında varid olan naslarla korunmuşlar, Allah’ın yardımını müşahade etmişler ve büyük peygambe­rin öğretilerini harfiyyen yaşamışlar­dır. Ashab-ı Kiram: Yüce sahabeler.

ASIF: (Ar.) Er. – Pek sert, pek şiddet­li, şiddetle esen.

ASIFE: (Ar.) Ka. – Şiddetle esen rüz­gar. Kur’an’da Yunus 22, İbrahim 18 ve En’am suresi 81. ayetlerde geçer.

ASİL: (Ar.) Er. 1. Sağlam. 2. İyice kökleşmiş, yüksek duygularla hareket eden. 3. Kendi kendine hareket eden. 4. Soyu, sopu belli. Necip.

ASIM: (Ar.) Er. 1. Yasak, yanına yaklaşılamayan. 2. Günahtan, haram­dan çekinen. 3. İffetli, afif, ismetli, perhizkar. Asım b. Umeyr: (749). İs­lam komutanlarından. Maveraünnehir fethine katıldı ve yiğitliğiyle ün saldı.

ASIMA: (Ar.) Ka. – (bkz. Asım).

ASİME: (Fars.) Er. – Akılsız, beyin­siz, şaşkın, sersem. – İsim olarak kul­lanılmaz.

ASİYE: (Ar.) Ka. 1. Sütun, direk, ko­lon. 2. Mersingiller, mersin ağacı tü­ründen ağaçlar. 3. İsyan eden, itaatsiz, başkaldıran, serkeş, bagi. 4. Allah’ın emirlerini yerine getirmeyen, günahkar. 5. Haydut, şaki. -Bu isim Rasulullah tarafından yasaklanmıştır. İçer­diği anlam İslami anlayışa terstir.

ÂSİYE: (Ar.) Ka. – 1. Kederli üzün­tülü. Musa (a.s.)’ı daha bebekken Nil’den kurtarıp sarayda büyüten ve sonra onun peygamberliğine iman eden kadın. Kur’an’da Fir’avun’un ka­rısı olduğu belirtilmiştir. Fakat ismi zikredilmemiştir. – (bkz. Kasas: 9; Tahrim: 11). Firavun’a karşı gelerek müslüman olmuştur. Tahrim suresin­de mü’mine bir kadının en son nokta­da yapması gerekenlere örnek olarak gösterilen hanım.

ASKER: (Ar.) Er. 1. Ordu, ordu ör­gülüyle ilgili. Vazife yapan. 2. Ülke savunmasında istihdam edilmek üzere eğitilip donatılan kimse. 3. Rütbesiz asker, er.

ASKERÎ: (Ar.) Er. – Orduya mensup. Orduyla alakalı. Askeri (Ebu Ahmed el-Hasan b. Abdullah el): Zamanının ünlü alimlerdendir (903-993). Ebu Davud esSicistani’nin talebesiydi.

ASLI: (Ar.) Ka. 1. Asıl, tek, dip, kü­tük, temel, esas, kaide, kural, hakikat. 2. Soy, sop, nesep. 3. Bir şeyin belli başlı kısmı, başlangıç, baş yer, sıhhat. 4. Hakiki, esaslı, halis, safi. 5. Esasen, zaten, başlıca, en ziyade, hakikaten.

ASLIHAN: (a.t.i.) Ka. – Aslı ve Han kelimelerinden türetilmiş birleşik bir isimdir. Kerem ile Aslı hikayesinin kadın kahramanıdır. Güzelliğinin ya­nında saçlarının uzunluğu ve gürlü­ğünden bahsedilir.

ASRİ: (Ar.) Er. – Zamana uygun, çağdaş.

ASUDE: (Fars.) Ka. 1. Rahatlamış, sükuna ermiş, keder ve sıkıntıdan uzak, müsterih. 2. Sakin, sessiz.

ASUMAN: (Fars.). – Gök, sema, fe­lek. Asuman ile Zeycanhikayesinin erkek kahramanı. Doğu Anadolu’da yaygın olarak anlatılır. Erkek ve ka­dın adı olarak kullanılır.

ASUTAY: (Tür.) Er. – Hırçın tay.

ASYA: (Tür.) Ka. – Dünyadaki kıtala­rın en büyüğü.

AŞIK: (Tür.) Er. 1. Bir başkasını aşk­la seven. 2. Dalgın, unutkan. 3. Ta­savvufta Allah’a muhabbet duyan kişi. Aşık Çelebi(1520-1572) Osmanlı şa­ir ve yazarlardan.

AŞİR: (Ar.) Er. 1. Ondabir, onuncu. 2. Samimi dost ve arkadaş. 3. Koca. 4. Aşar toplayan. 5. Kur’an-ı Kerim’den 10 ayetlik bir bölümü okuma. Aşir Efendi (Mustafa). Osmanlı Şey­hülislamı (1728-1804).’Bursa, Mekke ve İstanbul kadılıklarında bulundu. 1758-1800′de Şeyhülislamlık görevi­ni ifa etli.

AŞKIN: (Tür.) 1. Geçkin, aşmış olan. 2. Ölçüyü kaçıran, coşkun. 3. Fazla. 4. Sonra. 5. Benzerlerinden da­ha üstün. – Erkek ve kadın adı olarak kullanılır.

AŞKINAY: (Tür.) Ka. – (bkz. Aşkın).

AŞKINER: (Tür.) Er. – (bkz. Aşkın).

ATA: (Tür.) Er. 1. Baba. 2. Soyun geçmişte yaşamış ferdi. 3. Vermiş, veriş. Bağışlama, ihsan. 4. Yesevi ta­rikatında mürşid.Ata b. Ebi Rabah: Fıkıh alimi (Mekke 733). Ebu Meysere b. Ebu Hüseyin el-Fikri’nin azatlı kölesiydi. Birçok hadis rivayet etmiştir.

ATABEK: (Tür.) Er. 1. Selçuklu devletinde şehzadelerin terbiyesiyle vazifeli şahıs. 2. Lala. Devlet idare­sinde yetki taşıyan naip.

ATABEY: (Tür.) Er. – Devlet yönetiminde bir san. Lala.

ATACAN: (Tür.) Er. – (bkz. Ata).

ATAÇ: (Tür.) Er. – Atalardan gelen, atalarla ilgili olan.

ATAERGİN: (Tür.) Er. – (bkz. Ata).

ATAHAN: (Tür.) Er. – (bkz. Ata).

ATAKAN: (Tür.) Er. -1. Düşünmek­sizin her işe sokulan adam. 2. İleri atı­lan.

ATALAY: (Tür.) Er. – (bkz. “Ata”). Ünlü, namlı, şöhretli. Atalay Mah­mut, Türk güreşçi. Balkan, Avrupa, Dünya ve Meksika Olimpiyatları şampiyonu oldu (1968).

ATAMAN: (Tür.) Er. – (bkz. “Ata”). 1. Ata kişi, başkan, önder. 2. Don ka­zaklarının önderlerine verilen ad.

ATANER: (Tür.) Er. – (bkz. Ata).

ATASAGUN: (Tür.) – Eski Türkler­de hekimlere verilen isim.

ATASAN: (Tür.) Er. – (bkz. Ata).

ATASEVEN: (Tür.) Er. – (bkz. Ata).

ATASOY: (Tür.) Er. – (bkz. Ata).

ATATUĞ: (Tür.) Er. – (bkz. Ata).

ATAULLAH: (Ar.) Er. – Birleşik isim. – Allah’ın bağışladığı, hediye et­tiği, ihsanı, lütfü. Ataullah Efendi. (Arapzade). Osmanlı Şeyhülislamı (1719-1785) Şam, Mekke, İstanbul kadılıklarında bulundu.

ATAY: (Tür.) Er. – Bilinen, tanınmış.

ATIF: (Ar.) Er. 1. Çevirme, meylet­tirme, imale. 2. Yükletme, birinin işi veya sözü olduğunu iddia etme, hami, isnad. 3. Yüzünü çeviren, meyleden, mail, müteveccih. 4.Merhamet sahibi, şefkatli, acıyan. 5. Beğenen. Atıf Efendi (Mehmet Kuyucaklı. (-İst. 1847). Osmanlı matematik bilgini. Şam ve İstanbul kadılıklarında bulun­du.

ATIFA: (Ar.) Ka. – (bkz. Atıf).

ATIFET: (Ar.) Ka. 1. Birine iyi niyet ve sevgi ile yönelme, teveccüh, meyi. 2. Karşılık beklemeden gösterilen sevgi, ihsan.

ATİK: (Ar.) Er. 1. Sırtın üst kısmı. 2. Berrak, saf, karışmamış, kıymetli. 3. Eski, kadim, kühen, dirin. 4. Azatlı, hür. 5. Güzel genç kız. 6. Çok hare­ketli, çevik, hızlı hareket eden. 7. Asil. 8. Hz. Ebubekir’in lakabı. Pey­gamber (s.a.s)’in “Sen ateşten kurtul­muş kimsesin” müjdesine kavuşmuş olmasından ötürü bu lakapla anıldığı söylenir.

ATİKE: (Ar.) Ka. – (bkz. Atik). Atike: Kureyş kabilesinden Zeyd b. Amr’ın kızıdır. Hicretten önce İslamiyeti kabul etmiştir. Medine’ye hicret edenler arasındadır. Hz. Ebubekir’in oğlu ile evlenmiştir. Abdullah, Taif te şehid olunca Hz. Ömer’le O şehid edi­lince Zübeyr b. el-Avvam ile, o da şe­hid edilince Hz. Hüseyin ile evlendi. Ve Hz. Hüseyin de şehid olunca şehid zevcesi olarak anıldı.

ATIL: (Tür.) Er. – Girişken ol, ilerle­mek için çaba göster.

ATILAY: (Tür.) Er. 1. Ünlü, namlı, şöhretli. 2. Atilla’dan sonra tahta geçen ünlü hükümdar.

ATILGAN: (Tür.) Er. 1. Karşısına çıkabilecek engellerden ve tehlikeler­den korkmadan her zaman ileriye atı­lan. 2. Karşı çıkan, çekinmesi olma­yan, cüretkar. 3. Hevesli.

ATİLLA: (Tür.) Er. 1. Büyük, ünlü. 2. Babacık. 3. Savaşçı, fatih. 4. Hun Türklerinin büyük imparatoru (400-453).

ATİYE: (Ar.) Ka. 1. Bağış, bahşiş, ihsan. Hediye. 2. Gelecek, istikbal.

ATKIN: (Tür.) Er. – Atılmış. Kumaş dokumada kullanılan tabir.

ATLAN: (Tür.) Er. – Ata bin.

ATLAS: (Tür.) Er. 1. Üstü ipek, altı pamuk kumaş, diba. 2. Düz, havasız, tüysüz. 3. Büyük harita. 4. Atlas ok­yanusu. 5. Kuzey Afrika’da Fas, Ce­zayir’i geçerek Tunus Körfezi’ne ka­dar uzanan sıradağlara verilen ad.

ATLIHAN: (Tür.) Er. – Ata binmiş süvari. – Birleşik isim.Atlıhan: Alın­ca Hanın oğlu. Tatar’ın kutsal göbek soyundan sekizinci kuşak.

ATSAN: (Ar.) Ka. – Susuz, susamış, teşne.

ATTAB: (Ar.). – Yumuşak huylu. Sertlik yanlısı olmayan. Uyumlu. Attab b. Esid. Sahabeden. Mekke valili­ği yapmıştır. Rasulullah tarafından atanmıştır.

ATTAR: (Ar.) Er. 1. Güzel kokulu bitki özleri, yağlan vb. satan, güzel koku ticareti yapan kimse. 2. İlaç maddeleri vb. şeyler satan adam. 3. Mahalle aralarında bazı baharatlar ile iğne, iplik vb. satan dükkan sahibi. Attar: Meşhur İranlı şair.

ATUF: (Ar.) Er. – Birine sevgisi olan, sevgi duyan. Allah’a karşı sevgi du­yan.

ATUFET: (Ar.) Ka. – Şefkat, merha­met.

ATYEB: (Ar.) Ka. – Çok güzel, pek güzel.

AVCI: (Tür.) Er. l. Avlanan, av spo­ru yapan kişi. 2. Bir şeyi elde etmeye uğraşan. 3. Osmanlı sarayında şikariler diye adlandınlan askeri grup.

AVFİ: (Ar.) Er.  Arap düşünür (Bas­ra- ? ) İhvanu’s-Safa denilen İslam felsefe akımının kurucularından biri.

AVNİ: (Ar.) Er. 1. Yardımla ilgili, yardıma ait. 2. Fatih Sultan Mehmed’in şiirde kullandığı mahlas.

AVNİYE: (Ar.) Ka. 1. Yeniçeriler ta­rafından ve daha sonra Sultan Mecid ve Sultan Aziz zamanlarında giyilen bir çeşit yağmurluk. 2. Yardım etmiş. Yardımla ilgili.

AVNULLAH: (Ar.) Er. Allah’ın yar­dımı. – Birleşik isim.

AVŞAR: (Tür.) Ka. – Oğuzların önemli bir kolu. Büyük Selçuklu Devleti’nin kurulması ve yakındoğunun Türkleşmesinde büyük rol oyna­mışlardır.

AVVAD: (Ar.) Er. – Ud çalan, udçu. Avvad (Tevfik Yusuf):Lübnanlı yazar, gazeteci. Diplomat.

AY: (Tür.) Er. 1. Yılın on iki bölü­münden biri. 2. Dört hafta, 29-30, 31 günden oluşan zaman dilimi. 3. Kut­sal kitapta adı geçen kent. Kudüs’ün kuzeyi. 4. Dünyanın uydusu. Ay: Mı­sır kralı. Amarnada memurdu. Genç kral Tutank Hamon’un danışmanı oldu. Daha sonra o ölünce dul karısıyla evlenip tahta çıktı (İ.Ö. 1320).

AYABA: (Tür.) Er. – Muhammed Tapar’ın oğlu. Büyük Selçuklu Sultanı Sancar’ı Oğuzların elinden tutsaklık­tan kurtarıp tahtına oturttu. Selçuklu­ları istila etmek isteyen Harizm Şah­lan uzun süre engelledi.

AYALP: (Tür.) Er. – Ay kadar parlak ve güzel, yiğit.

AYANA: (Tür.) Er.-Saygı.

AYANFER: (Ar.) Ka. – Gözün ışığı, nuru.

AYANOĞLU: (Ar.) Er. - Ayan: Açık, belirli. Ayan’ın oğlu.

AYAS: (Ar.) 1. Dolunay, mehtap. 2. İskenderun Körfczi’nin batı kıyısında Ceyhan nehrinin ağzının vücuda ge­tirdiği Yumurtalık limanı veya Ayaş koyunun kuzeydoğu kenarında, Ada­na ilinin Yumurtalık ilçesinin idare merkezidir. Ayaş Paşa: Osmanlı sad­razamlarından birinin adı.- Erkek ve kadın adı olarak kullanılır.

AYASUN: (Tür.) Ka. – (bkz. Aysun).

AYAYDIN: (Tür.) Er. – Ay ışığı, ay­dınlığı.

AYAZ: (Tür.) Er. – Soğuk ve Durgun hava. Dondurucu soğuk.Ayaz: Selçuklu emin (Öl. 1105).

AYBAR: (Tür.) Er. 1. Gösterişli, hey­betli, görkemli. 2. Korku veren.

AYBEG: (Tür.) Er. -Ay gibi temiz ve aydın yönetici, ileri gelen, bey. Abeg Kutbeddin (Öl. 1210): Delhi Memlükler Devleti’nin kurucusu. İslam’ın Ortaasya’da yayılmasında bü­yük başarılar gösteren, Gazne sultanı Muiziddin’le birlikte savaşıp onun ölümüyle Delhi sultanlığına gelen ün­lü komutan.

AYBEK: (Fars.) – Put, sanem. – İsim olarak kullanılmaz.

AYBEN: (Tür.) Ka. – Ay benizli.

AYBER: (Tür.) – Ay meyvası. – Er­kek ve kadın adı olarak kullanılır.

AYBERK: (Tür.) Er. 1. Sağlam ay, sağlam kişilik. 2. Şimşek, ay’ın şim­şek gibi parlaklığı. 3. Yaprak, ay yap­rağı.

AYBİGE: (Tür.) – Büyük ay, dolu­nay. – Erkek ve kadın adı olarak kul­lanılır.

AYBİKE: (Tür.) Ka. – (bkz. Ayben).

AYBİKEN: (Tür.) Ka. – Eski Türk hükümdarlarından birinin hanımının ismi.

AYCA: (Tür.) Ka. – Ay gibi güzel, ışıklı, parlak.

AYÇAN: (Tür.) Ka. – Ay gibi parlak güzel ve sevimli.

AYCİHAN: (a.f.i.) – Cihanı aydınla­tan ışık. – Erkek ve kadın adı olarak kullanılır.

AYÇA: (Tür.) Ka. 1. Ayın yeni doğ­duğu günlerdeki şekli, yeni ay, hilal. 2. Cami kubbelerine ve minare külah­larına konulan hilal şeklindeki süs. 3. Ay kadar güzel, aydınlık.

AYÇETİN: (Tür.) Er. – Zor, güç ay.

AYÇIL: (Tür.) Ka. 1. Işık saçan, sü­rekli parlaklık veren ay. 2. Ay gibi.

AYDAN: (Tür.) Ka. – Ay’a dahil olan. Ay gibi.

AYDANUR: (Tür.) Ka. – Ay’ın ışığı, aydan yayılan ışık.

AYDEMİR: (Tür.) Er. – Marangozla­rın kullandığı kavisli bir keser çeşidi.

AYDERUSİ: (Ar.) Er. – Güney Ara­bistan’ın eski ve tanınmış bir derviş ailesinden olup (1722-1778) yılları arasında yaşamış, Hindistan, Mısır, Taif, Suriye ve İstanbul’a ziyaretler yapmıştır.

AYDİLEK: (Tür.) Ka. – Ay ve dilek isimlerinden oluşmuş birleşik isim. -Ay’a ait arzu, istek.

AYDIN: (Tür.) 1. Aylı gece, mukmin. 2. Aydınlık, ışıklı, parlak, ruşen, ziyadar, münevver. 3. Açık, belli, or­tada, vazıh, aşikar, bahir. 4. Kutlu, uğurlu, mübarek, mesut. 5. Okumuş, kültürlü ileri fikirli, münevver. Kılıçarslanın hanımının ismidir. Erkek ve kadın ismi olarak kullanılır.

AYDINALP: (Tür.) Er. – Münevver, bilgili, yiğit, kahraman kişi. Konya Selçuklulan’ndan ünlü bir komutan.

AYDINAY: (Tür.) Ka. – (bkz. Ay­dın).

AYDİNÇ: (Tür.) Er. – Cesur, aydın.

AYDINER: (Tür.) Er. – (bkz. Aydın).

AYDINTAN: (Tür.) Er. – Şafak vak­ti.

AYDINTUĞ: (Tür.) Er. – (bkz. Ay­dın).

AYDOĞDU: (Tür.) Ka. – Doğmakta olan ay. Ay doğdu Bey.Ertuğrul Gazi’nin oğlu veya torunu (1302).

AYDOLUN: (Tür.) Er. – Dolunay, mehtap.

AYETULLAH: (Ar.) Er. 1. Allah’ın ayetleri. 2. Özellikle Şii mollalarının kullandığı isimlerdendir. Allah’ın göndrermiş olduğu yasalar ve emirler. 3. Mucizeler, hikmetler. 4. İz, nişan.

AYFER: (t.f.i.) Ka. 1. Ayyüzlü, ay gibi güzel, parlak ışık saçan. 2. Şan, haşmet sahibi.

AYGEN: (Tür.) Ka. 1. Dost, arkadaş. 2. Sevgili, yar. 3. Temiz yaratılıştı.

AYGUT: (Tür.) Er. – Karşılık, müka­fat.

AYGUTALP: (Tür.) Er. – (bkz. Aygut). Aygutalp: (XIV. yy.) Türk ko­mutan. Osman Gazi’nin silah arkada­şı. İlk Türk denizcisi İmralı fatihi Ka­ra Ali’nin babası. Yıldırım Bayezid’le birlikte Timur’a esir düşen Timurtaş Paşa’nın dedesi.

AYGÜL: (Tür.) Ka. – Ay’ın gülü.

AYGÜN: (Tür.) Ka. – Gösterişli, ay ve güneş kadar güzel anlamında.

AYHAN: (Tür.) Er. – Ay sahibi, ay hakimi. Oğuz Kağan Destanı’na göre, Oğuz’un altı oğlundan biri. Efsanede bahsedilen, Oğuz’un ışıktan doğan ka­rısından olan 3 oğlundan biri. Ay­han’ın 4 oğlu 24 Oğuz boyunun 4′ünü oluşturur. Bunlar Bozoklu soyudur.

AYHATUN: (Tür.) Ka. – Ay yüzlü kadın. Ay ve hatun kelimelerinden birleşik isim.

AYİLKİN: (Tür.) Ka. – İlk çocuklara takılan isim.

AYKAÇ: (Tür.) Er. 1. Söyleyen, ko­nuşan. 2. Akıl veren. 3. Ozan, şair.

AYKAN: (Tür.) Er. – Soylu, asil, te­miz kişi.

AYKE: (Ar.) Ka. – Sık koruluk.

AYKUT: (Tür.) Er. 1. Kutlu, uğurlu ay. 2. Karşılık, mükafat.

AYKUTALP: (Tür.) Er. – Mükafat veren kahraman, iyi karşılık veren ba­hadır.

AYLA: (Tür.) Ka. – Ay’ın ve güneşin etrafında bazı zamanlarda görülen halka, ayla. Beyaz ışık. (bkz. Hale).

AYLİN: (Tür.) Ka. – Ay’a ait.

AYMAN: (Tür.) Er. – Ay gibi güzel, ışıklı kimse.

AYMETE: (Tür.) Er. – (bkz. Mete).

AYMUTLU: (Tür.) Er. – (bkz Mut­lu).

AYNAMELEK: (t.a.i.) Ka. – Melek gibi, melek görünüşlü kadın.

AYNDİLGE: (a.t..i.) – Pınar, su, kaynak. – Antakya-Halep arasında, Suriye sınırına çok yakın bir yerde bulunan kaynak su. Tarihte bu kaynak dolayısıyla önemli yerleşim bölgesi olmuştur. – Erkek ve kadın adı olarak kullanılır.

AYNİ: (Ar.) Er. 1. Ayn’a ait. 2. Pınar, kaynak, göz. 3. Karşılığı mal olarak ödenmiş. el-Ayni, (1360-1451) yıllan arasında yaşamış İslâm âlimi.

AYNIHAYAT: (Ar.) Ka. – Hayatın gözü, hayat pınarı.

AYNŞEMS: (Ar.) 1. Güneş kaynağı. 2. Mısır’da bir kasaba. 3. Bir cins de­ğerli taş. – Erkek ve kadın adı olarak kullanılır.

AYNUR: (t.a.i.) Ka. – Ay ışığı.

AYNÜDDEVLE: (Ar.) Er. – 1. Dev­letin gözü. 2. Devletin kaynağı. Aynüddevle (Öl.   1152).  Danişmendli hükümdar. Melikşah’ın oğlu.

AYPARE: (f.t.b.i.) Ka. – Ay parçası.

AYPERİ: (t.f.i.) Ka. -  Ay yüzlü güzel, dilber.

AYRAL: (Tür.) – Benzerlerinden farklı olan, kendine özgü, değişik. -Erkek ve kadın adı olarak kullanılır.

AYSAL: (Tür.) – Ay gibi, ay’a ben­zeyen. – Erkek ve kadın adı olarak kullanılır.

AYSAN: (Tür.) – Ay gibi, ay yüzlü. -Erkek ve kadın adı olarak kullanılır.

AYSEL: (Tür.) Ka. 1. Bol ışık saçan, ay. 2. Ay’ın en parlak zamanında do­ğan.

AYSEMA: (t.a..i.) Ka. – Ay gözlü.

AYSEN: (Tür.) Ka. – Ay gibi güzel. Parlak ve nurlu.

AYSEV: (Tür.) – Ay gibi sevgili. -Erkek ve kadın adı olarak kullanılır.

AYSEVEN: (Tür.) Ka. – (bkz. Aysev).

AYSU: (Tür.) Ka. – Su gibi berrak ay.

AYSUDA: (Tür.) Ka. – Suya yansı­yan ay.

AYSUN: (Tür.) Ka. – Ay gibi ışıltılı ve güzelsin anlamında.

AYSUNA: (Tür.) Ka. – (bkz. Aysu).

AYSUNAY: (Tür.) Ka. – (bkz. Aysu).

AYSUNGUR: (Tür.) Er. – (bkz. Sun­gur).

AYŞAN: (Tür.) – Ay gibi şanlı, gör­kemli, parlak. – Erkek ve kadın adı olarak kullanılır.

AYŞE: (Ar.) Ka. – Yaşayan. Rahat yaşayan. (Geniş bilgi için bkz. Aişe).

AYŞEN: (Tür.) Ka. – Neşeli ay, gülen ay.

AYŞENUR: (Ar.) Ka. – Nurlu, ışıltılı hayat.

AYŞIL: (Tür.) Ka. – Ay gibi ışıl ışıl. - Ay ve şıl kelimelerinden birleşik isim.

AYŞİN: (Tür.) Ka. – (bkz. Ayşıl).

AYŞİRİN: (Tür.) Ka. – Sevimli ay, ay gibi sevimli. Şirin.

AYŞULE: (t.a.i.) Ka. 1. Ay kıvılcımı. 2. Ay ışığı.

AYTAÇ: (Tür.) Er. – Başa takılan ay şeklinde taç.

AYTEK: (Tür.) Er. – Ay gibi (Eski Türkçede tek/teg olarak kullanılmış­tır).

AYTEKİN: (Tür.) Er. – Ay şehzade­si, ay prensi.

AYTEN: (Tür.) Ka. 1. Ay yüzlü. 2. Teni beyaz ve parlak olan. 3. Güzel vücutlu.

AYTİGİN: (Tür.) Er. – (bkz. Tigin).

AYTOLUN: (Tür.) Er. 1. Dolunay. 2. Ay’ın ondördü gibi güzel.

AYTUĞ: (Tür.) Er. 1. Mızrağın ucu­na yapılmış ayın üstüne yapılan tüy. 2. Tuğ, tüy, fars gibi.

AYTUNA: (Tür.)   - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır, (bkz. Tuna).

AYTUNCA: (Tür.) – (bkz. Tunca).

AYTÜL: (Tür.) Ka. – Ay ve tül keli­melerinden oluşan birleşik isimler­den. – Son zamanlarda yapılmış, uy­durma bir isimdir.

AYTÜN: (Tür.) Er. – Ay ve gece.

AYVAZ: (Ar.) Er. 1. Arapça ivaz ke­limesinin bozulmuş şekli. 2. Eskiden kibar konaklarda yemek servisi yapan ve sokak işlerinde kullanılan Vanlı Ermenilere verilen ad. Ermeni uşak. 3. Karagöz perdesinin belli başlı tip­lerinden biri. 4. Köroğlu destanında bir kahraman.

AYYÜKSEL: (Tür.) Ka. – Yükselen ay.

AYZER: (l.a.i.) 1. Altın renginde ay. 2. Ay’ın altın rengini aldığı an. – Er­kek ve kadın adı olarak kullanılır.

AZAD: (Fars.) Er. l. Hür, serbest. 2. Kimseye bağımlı olmayan. 3. Kurtul­muş. 4. Müberra. 5. Zarif, nazik. -Türk dil kuralı açısından “d/t” olarak kullanılır.

AZADE: (Fars.) Ka. – (bkz. Azad).

AZAM: (Ar.) Er. – En büyük, daha büyük, ulu. İmam-ı Azam Ebu Hanife: Hanefi mezhebinin kurucusu. Bü­yük alim ve müctehid.

AZAMEDDİN: (Ar.) Er. – Dinin ulu­luğu, emaneti. – Türk dil kuralı açısın­dan “d/t” olarak kullanılır.

AZAMET: (Ar.) Er. – Büyüklük, ulu­luk.

AZER: (Fars.- İbr.) Er. – Ateş. İbra­him (a.s.)’in babası olduğu söylenir.

AZİM: (Ar.) Er. 1. Büyük, ulu, ce­sim, iri, muhteşem. 2. Kuvvetli, şid­detli, derecesi yüksek. 3. Ehemmiyet­li, mühim, müthiş.

AZİME: (Ar.) Ka. 1. Kesin kararlılık, niyet, sebat. 2. Cin, yılan ve benzeri şeylerin şerrinden kurtulmak için okunan dua. 3. Büyük iş, büyük gü­nah, büyük bela.

AZİMET: (Ar.) Ka. 1. Kuvvetli bir iradeye dayanan karar, yemin anlamı­na gelmektedir. 2. Herhangi bir ko­laylığa başvurmaksızın bütün güçlüklerin irade gücüyle yenilerek yapılma­sı gerekli olan dini vecibeler.

AZİZ: (Ar.) Er. 1. Muhterem, sayın. 2. Sevgili. 3. Veli, evliya, ermiş. 4. Az bulunur. 5. Allah’ın izzetli kıldığı, mü’min. - Aziz (İmadettin Abulfeth Osman el-Aziz): Selahaddin Eyyubi-’nin II. oğlu. Kardeşi el-Efdal, Melik iken kendisi Şam’ı terkederek Mısır Eyyubileri hükümdarlığını ilan etti. Fakat daha sonra kardeşiyle barıştı.

AZİZE: (Ar.) Ka. – (bkz. Aziz).

AZİZİ: (Ar.) Er. – Aziz’e ait. – XVI. yy.’da yaşamış Türk şairi.“Yedikuleli Azizi’ lakabıyla tanınır. Asıl adı Mus­tafa’dır.

AZMİ: (Ar.) 1. Kasıt, niyetlilik ka­rar. 2. Kemikli. 3. Güçlü, kuvvetli. Azmi Pir Mehmet (-1583): Şehzade Mehmed’in ve III. Mehmed’in hocalı­ğını yapmıştır.

AZMİDİL: (a.f.i.) Ka. – Gönül yüceliği.

AZMİYE: (Ar.) Ka. – (bkz. Azmi).

AZMUN: (Fars.) Er. – Deneme, sına­ma, tecrübe.

AZRA: (Ar.) Ka. 1. Bakire, kızoğlan kız. 2. Ayak değmemiş kum. 3. Delinmemiş inci. 4. Hz. Meryem’e verilen adlardan. 5. Medine şehrinin adların­dan biri. 6. Masal kahramanı “Vamık”‘ın sevgilisi.

AZRAF: (Ar.) Er. 1. Zarif. 2. Pek in­ce, pek nazik. 3. Çok zeki.

AZREF: (Ar.) 1. Çok zarif, en zarif. 2. Çok zeki. – Erkek ve kadın adı olarak kullanılır.

AZZAM: (Ar.) Er. – En büyük, en ulu. Abdullah Azzam:Afganistan İslâmî hareketinin siyasi liderlerinden. Bir suikast sonucu şehit olmuştur.

AZZE: (Ar.) Ka. 1. Dişi ceylan yav­rusu. 2. Yüce, şerefli.

İsim: Hayvan İsimleri N den Z ye Kadar

29 Mar 2013 İsim Havuzu harfi ile başlayan isimler arasında bulunuyor.
, , ,
Anlamı:

#   Nar bülbülü

 

#   Öküzkurbağası
#   Ördek
#   Örümcek
#   Örümcek Maymun
#   Öküz

 

 #   Pabuçgaga
#   Pakarana
#   Palamut
#   Pallas kedisi
#   Papaz balığı
#   Pars
#   Pars foku
#   Pars kedisi
#   Pars kurbağası
#   Patas maymunu
#   Patka
#   Pelikan
#   Porsuk
#   Puma
#   Rakun
#   Saka kuşu
#   Sakarca kazı
#   Salyangoz
#   Samur
#   Sansar
#   Sardalya
#   Sarı kuyruklu kara kakadu
#   Saz tuygunu
#   Sazan balığı
#   Serçe
#   Serval
#   Shar-Pei
#   Sığır
#   Sincap
#   Sis balığı
#   Sivriburunlu fare
#   Siyam kedisi
#   Şahin
#   Şahin gagalı kaplumbağa
#   Şakrak kuşu
#   Tahta balığı
#   Tatlısu levreği
#   Tavşan
#   Tavuk
#   Tavuskuşu
#   Tembel hayvan
#   Trakya levreği
#   Tilki
#   Tirsi
#   Tırtak
#   Timsah
#   Tosun
#   Uskumru
#   Uzun gagalı kara kakadu
#   Uzun kuyruklu korella

 

 #   Üveyik
#   Vaşak

 

 #   Yabani kedi
#   Yağmur bıldırcını
#   Yarasa
#   Yemen kekliği
#   Yeşil tavuskuşu
#   Yılan
#   Yılan balığı
#   Yoz atmaca
#   Yuvarlak sardalya
#   Yengeç
#   Zargana
#   Zebra
#   Zürafa

 

İsim: Hayvan İsimleri L- M

29 Mar 2013 İsim Havuzu harfi ile başlayan isimler arasında bulunuyor.
, , ,
Anlamı:

#   Labirent balığı
#   Lahana güvesi
#   Lahana kelebeği
#   Lahoz balığı
#   Lak böceği
#   Lama
#   Lamelli mantarlar
#   Landseer
#   Langur
#   Lapina
#   Leopar
#   Leopar foku
#   Lepistes
#   Leş kargası
#   Leş böceği
#   Levkit
#   Levrek
#   Leylek
#   Linsang
#   Lipsoz
#   Lir kuşu

 

#   Malaya ayısı
#   Manda
#   Maymun
#   Maymun kedi
#   Mavi kefal
#   Mavi tavuskuşu
#   Mavi tilki
#   Mercan yılanı
#   Mezgit
#   Miskgeyiği
#   Miskkedisi
#   Misköküzü
#   Misksıçanı
#   Mongoz
#   Mors
#   Muflon

İsim: Hayvan İsimleri K-

29 Mar 2013 İsim Havuzu harfi ile başlayan isimler arasında bulunuyor.
, , ,
Anlamı:

#   Kadife balığı
#   Kahverengi bıldırcın
#   Kahverengi sırtlan
#   Kaliforniya kondoru
#   Kanarya
#   Kanatlı tuygun
#   Kangal balığı
#   Kanguru
#   Kaplan
#   Kaplumbağa
#   Kar kazı
#   Kar leoparı
#   Kara akbaba
#   Kara kakadu
#   Karakulak
#   Karınca
#   Katır
#   Kaya kekliği
#   Kaz
#   Keçi
#   Kedi
#   Kedi balığı
#   Kedigiller
#   Kel balık
#   Keseliler
#   Kınalı keklik
#   Kısa gagalı kara kakadu
#   Kırlangıç
#   Kırmızı kuyruklu kara kakadu
#   Kızmızı ayaklı keklik
#   Kızılgerdan
#   Kızılgöz
#   Kızılkanat
#   Kızıl kırlangıç
#   Kızılsungur
#   Koala
#   Koca ağız balığı
#   Kodkod
#   Kokarca
#   Kolyeli keklik
#   Koyun
#   Köpek
#   Kral akbaba
#   Ktenoforlar
#   Kudu
#   Kuğu
#   Kuğu kazı
#   Kukal
#   Kukumav
#   Kukri yılanı
#   Kulağakaçan
#   Kulaklı fok
#   Kulaklı folya
#   Kulan
#   Kum balığı
#   Kum böceği
#   Kum kedisi
#   Kum kuşu
#   Kum piresi
#   Kum yengeci
#   Kumru
#   Kunduz
#   Kupes
#   Kupro
#   Kuravong
#   Kurbağa balığı
#   Kurbağa
#   Kurdele balığı
#   Kurt
#   Kurt örümceği
#   Kurt ringa
#   Kurt yılanı
#   Kurt balığı
#   Kurtkıyan
#   Kurt salyangozu
#   Kuskus
#   Kutu balığı
#   Kutu kaplumbağası -
#   Kutup ayısı
#   Kutup tilkisi
#   Kuyrukkakan
#   Kuyruklu kelebek
#   Kuyruklu kurbağa
#   Kuyruksallayan
#   Kuyruksüren
#   Kuzgun
#   Kuzey balinası
#   Küçük atmaca
#   Küçük sakarca kazı
#   Küçük sarı başlı akbaba
#   Küela
#   Kürekayaklılar

İsim: Hayvan İsimleri I- İ -J

29 Mar 2013 İsim Havuzu harfi ile başlayan isimler arasında bulunuyor.
, , ,
Anlamı:

#   Istakoz

 

#    İnci balığı

#    İnek

#   Jaguar
#   Jakana
#   Japon atmacası
#   Japon bıldırcını
#   Japon kedisi
#   Japon köpeği
#   Jibon

 

İsim: Hayvan İsimleri F – G – H –

29 Mar 2013 İsim Havuzu harfi ile başlayan isimler arasında bulunuyor.
, , ,
Anlamı:

#   Falkland tilkisi
#   Fare
#   Fiji çakır kuşu
#   Fil
#   Flamingo
#   Fok

 

#   Gelincik

#   Gelincik

#   Geyik

#   Goril

#   Gördek

#   Gözlüklü ayı

#   Güvercin

#   Halkalı kuyruklu kedi
#   Hamsi
#   Havana kedisi
#   Havuz balığı
#   Hindi
#   Hindi akbabası
#   Horoz
#   Humboldt pengueni

İsim: Hayvan isimleri C- D -E

29 Mar 2013 İsim Havuzu harfi ile başlayan isimler arasında bulunuyor.
, , ,
Anlamı:

#   Ceylan
#   Camgöz Köpekbalığı

 

#Çakal
#  Çakır kuşu
#  Çalı kuşu
#  Çamurcun
#  Çapak balığı
#  Çaprazgaga
#  Çekirge
#  Çıngıraklı yılan
#  Çita
#  Çulluk

 

#   Dağ ispinozu
#   Dağ kargası
#   Dağ keçisi
#   Dağ koyunu
#   Dağ kunduzu
#   Dağ yılanı
#   Dalga kuşu
#   Dalıcı martı
#   Daman
#   Danaburnu
#   Darwin kurbağası
#   Dazlak kartalı
#   De Brazza maymunu
#   Degu
#   Degugiller
#   Delikliler
#   Dere kaya balığı
#   Deve
#   Dingo
#   Doberman
#   Doğan
#   Domuz
#   Dubar
#   Dudak ayısı
#   Dülger

#   Eğrez balığı
#   Ekin bıldırcını
#   Engerek
#   Eşek
#   Eşek arısı

İsim: Hayvan isimleri B

29 Mar 2013 İsim Havuzu harfi ile başlayan isimler arasında bulunuyor.
, , ,
Anlamı:

Bayağı bağırtlak
#   Bağ yılanı
#   Bakırbaş yılan
#   Bakır kelebeği
#   Bakteri
#   Bal karıncası
#   Balaban
#   Bal arısı
#   Balina
#   Balıkçı kedi
#   Bayağı atmaca
#   Bayağı çakır kuşu
#   Bayağı doğan
#   Berberi kekliği
#   Bıldırcın
#   Bıyıklı balık
#   Boa yılanı
#   Boğa köpekbalığı
#   Boz ayı
#   Boz doğan
#   Boz tuygun
#   Bozkır tuygunu
#   Buldok
#   Büyük sarı başlı akbaba

İsim: Hayvan isimleri A-

29 Mar 2013 İsim Havuzu harfi ile başlayan isimler arasında bulunuyor.
, , , ,
Anlamı:

Acı balık
#   Ada tavşanı
#   Addaks
#   Adımlayıcıyarımkanatlıgiller
#   Afgan tazısı
#   Afrika çakır kuşu
#   Afrika mavi bıldırcını
#   Afrika yaban kedisi
#   Afrika yaban köpeği
#   Aguti
#   Ağaç arısı
#   Ağaç kurbağası
#   Ağaç yılanı
#   Ağaçkakan
#   Ağaç kırlangıcı
#   Ağaç sivrifaresi
#   Ağaç tavuğu
#   Ağaç tırmaşık kuşu
#   Ağustos böceği
#   Ahtapot
#   Airedale teryesi
#   Ak ayaklı fare
#   Ak balina
#   Ak dağ keçisi
#   Ak kuyruklu geyik
#   Akbaba
#   Akbalık
#   Akciğer kılkurdu
#   Akciğerli balık
#   Akciğerli salyangoz
#   Akgerdan
#   Akgöz
#   Akita
#   Ak kelebek
#   Akrep
#   Ak sinek
#   Ak sungur
#   Akuçi
#   Al yanaklı şebek
#   Alabalık
#   Alaca baykuş
#   Alaca köpekbalığı
#   Ala geyik
#   Alakarga
#   Alamecek
#   Alaska karabalığı
#   Alaska malamutesi
#   Alaycı kuş
#   Alligator
#   Alman kısa tüylü puanteri
#   Alman telsi tüylü puanteri
#   Altınbaş kefal
#   Amerika siyah ayısı
#   Anadolu parsı
#   And kondoru
#   Angora tavşanı
#   Antilop
#   Arap kekliği
#   Arı
#   Aslan
#   Asya mavi bıldırcını
#   Asya siyah ayısı
#   At
#   Atmaca
#   Avustralya yaban köpeği
#   Ay balığı

İsim: alfabetik sırayla hayvan isimleri

29 Mar 2013 İsim Havuzu harfi ile başlayan isimler arasında bulunuyor.
, , , ,
Anlamı:

A

Acı balık – Rhodeus. (Balık cinsi)
Ada tavşanı – Leporidae. (Tavşan familyası)
Addaks – Addax nasomacululatus. (Memeli türü)
Adımlayıcıyarımkanatlıgiller (Böcek familyası)
Afgan tazısı (Köpek türü)
Afrika çakır kuşu – Accipiter tachiro. (Kuş türü)
Afrika mavi bıldırcını – Coturnix adansonii. (Kuş türü)
Afrika yaban kedisi – Felis silvestris lybica. (Kedi alt türü) (Kedigiller)
Afrika yaban köpeği – Lycaon pictus. (Köpek türü)
Aguti – Dasyprocta. (Kemirici cinsi)
Ağaç arısı – (Böcek türleri)
Ağaç kurbağası – Hylidae. (Kurbağa familyası)
Ağaç yılanı – Colibridae. (Yılan familyası)
Ağaçkakan – Picidae. (Kuş familyası)
Ağaç kırlangıcı – Artamidae. (Kuş familyası)
Ağaç sivrifaresi – Tupaiidae. (Memeli familyası)
Ağaç tavuğu – Cracidae. (Kuş familyası)
Ağaç tırmaşık kuşu – Dendrocolaptidae. (Kuş familyası)
Ağustos böceği – Cicadidae. (Böcek familyası)
Ahtapot – Octopus. (Yumuşakça cinsi)
Airedale teryesi (Köpek türü)
Ak ayaklı fare – Peromyscus. (Fare cinsi)
Ak balina – Delphinapterus. (Balina türü)
Ak dağ keçisi – Oreanos americanus. (Keçi türü)
Ak kuyruklu geyik – Odocoileus virginianus. (Geyik türü)
Akbaba – Aegypiinae. (Kuş alt familyası)
Akbalık – Leuciscus cephalus. (Balık türü)
Akciğer kılkurdu – ****strongyloidea. (Asalak kurtları üst familyası)
Akciğerli balık – Dipnoi. (Balık takımı)
Akciğerli salyangoz – Pumonata. (Salyangoz alt sınıfı)
Akgerdan – (Kuş türleri)
Akgöz – Zosterons. (Kuş cinsi)
Akita (Köpek türü)
Ak kelebek – Pieridae. (Kelebek familyası)
Akrep – Scorpionida. (Örümcek takımı)
Ak sinek – Aleurodidae. (Böcek takımı)
Ak sungur – Falco rusticolus. (Kuş türü)
Akuçi – Myoprocta. (Kemirici türü)
Al yanaklı şebek – Macaca mulatta. (Şebek türü)
Alabalık – Salmonidae. (Balık familyası)
Alaca baykuş – Strix aluco. (Kuş türü)
Alaca köpekbalığı – Orectolobidae. (Balık familyası)
Ala geyik – Dama dama. (Kuş türü)
Alakarga – Garrulus glandarius. (Kuş türü)
Alamecek – Rhodopechys sanguinea. (Kuş türü)
Alaska karabalığı – Dallia pectoralis. (Kuş türü)
Alaska malamutesi (Köpek türü)
Alaycı kuş – Mimidae. (Kuş familyası)
Alligator – (iki sürüngen türü)
Alman kısa tüylü puanteri – (Köpek türü)
Alman telsi tüylü puanteri – (Köpek türü)
Altınbaş kefal – Liza aurata. (Balık türü)
Amerika siyah ayısı – Ursus americanus. (Memeli türü)
Anadolu parsı – Panthera pardus tulliana. (Memeli türü)
And kondoru – Vultur gryphus. (Kuş türü)
Angora tavşanı – (Memeli türü)
Antilop – Bovidae. (Boynuzlugiller familyası)
Arap kekliği – Alectoris melanocephala. (Kuş türü)
Arı – Apoidea. (Böcek takımı)
Aslan – Panthera leo. (Memeli türü)
Asya mavi bıldırcını – Coturnix chinensis. (Kuş türü)
Asya siyah ayısı – Ursus thibetanus. (Memeli türü)
At – Equus caballus. (Memeli türü)
Atmaca – Accipiter. (Kuş türü)
Avustralya yaban köpeği – Canis lupus dingo. (Köpek türü)
Ay balığı – Mola mola. (Balık türü)

B

Babuin – Papio. (Maymun cinsi)
Bağırtlak – Pterocles orientalis. (Kuş familyası)
Bağ yılanı – (Yılan türleri)
Bakırbaş yılan – (Yılan türleri)
Bakır kelebeği – Lycaenidae. (Kelebek alt familyası)
Bakteri
Bal karıncası – (Karınca türleri)
Balaban – Botaurus stellaris. (Kuş türü)
Bal arısı – Apis. (Böcek türü)
Balina – Cetacea. (Balık takımı)
Balıkçı kedi – Prionailurus viverrinus. (Memeli türü)
Bayağı atmaca – Accipiter nisus. (Kuş türü)
Bayağı çakır kuşu – Accipiter gentilis. (Kuş türü)
Bayağı doğan – Falco peregrinus. (Kuş türü)
Berberi kekliği – Alectoris barbara. (Kuş türü)
Bıldırcın – Coturnix coturnix. (Kuş türü)
Bıyıklı balık – Barbus barbus. (Balık türü)
Boz ayı – Ursus arctos. (Memeli türü)
Boz doğan – Falco columbarius. (Kuş türü)
Boz tuygun – Circus cinereus. (Kuş türü)
Bozkır tuygunu – Circus macrourus. (Kuş türü)
Buldok (Köpek türü)
Büyük sarı başlı akbaba – Cathartes melambrotus. (Kuş türü)

C

Cengel kedisi – Felis chaus. (Memeli türü) (Kedigiller)
Ceylan – Gazella. (Memeli cinsi) (Boynuzlugiller)

Ç

Çakal 3 etçil türü Köpekgiller
Çakır kuşu Kuş türleri Atmacagiller
Çalı kuşu Regulidae Kuş familyası Çalı kuşugiller
Çamurcun Anas crecca Kuş türü Ördekgiller
Çapak balığı Abramis brama Balık türü Sazangiller
Çaprazgaga Loxia Kuş türü İspinozgiller
Çekirge Caelifera Böcek alt takımı
Çıngıraklı yılan Crotalinae. Sürüngen alt familyası Engerekgiller
Çita Acinonyx jubatus Memeli türü Kedigiller
Çulluk Scolopacidae Kuş türü Çullukgiller

D

Dağ ispinozu – Fringilla montifringilla. (Kuş türü)
Dağ kargası – (Kuş türü)
Dağ keçisi – Capra aegagrus. (Memeli türü)
Dağ koyunu – Ovis prientalis. (Memeli türü)
Dağ kunduzu – Aplodontia rufa. (Kemirgen türü)
Dağ yılanı – Dispholidus typus. (Yılan türü)
Dalga kuşu – Aphriza virgata. (Kuş türü)
Dalıcı martı – Alcidae. (Kuş familyası)
Daman – Hyracoidae. (Memeli familyası)
Danaburnu – Gryllotalpidae. (Böcek familyası)
Darwin kurbağası – Rhinoderma darwinii. (Kurbağa türü)
Dazlak kartalı – Haliaetus leucocephalus. (Kuş türü)
De Brazza maymunu – Cercopithecus neglectus. (Maymun türü)
Degu – Octodon degus. (Memeli türü)
Degugiller – Octodontidae. (Memeli familyası)
Delikliler – Foraminiferida. (Tek hücreli takımı)
Dere kaya balığı – Gobio gobio. (Balık türü)
Deve – Camelus. (Memeli cinsi)
Dingo – Canis lupus dingo. (Köpek türü)
Doberman (Köpek türü)
Doğan – Falco. (Kuş türü)
Dudak ayısı – Melursus ursinus. (Memeli türü)
Dülger – Zeus faber. (Balık türü)

E

Eğrez balığı Vimba vimba Balık türü Sazangiller
Engerek Viperidae Sürüngen familyası Viperidae
Eşek Equus asinus Memeli türü Atgiller
Eşek arısı Vespa crabro Böcek türü Vespidae

F

Falkland tilkisi – Dusicyon australis. (Memeli türü)
Fare (Memeli türü)
Fiji çakır kuşu – Accipiter rufitorques. (Kuş türü)
Fil – Elephantidae. (Memeli türü)
Flamingo – Phoenicopteridae. (Kuş türü)
Fok – (Memeli türü)

G

Gelincik Mustela Memeli cinsi Sansargiller
Gelincik Gaidropsanis mediterraneus Balık türü Gadidae
Geyik Cervidae Memeli familyası Geyikgiller
Goril Gorilla gorilla Memeli türü Hominidae
Gördek Rutilus rubilio Balık türü Sazangiller
Gözlüklü ayı Tremarctos ornatus Memeli türü Ayıgiller
Güvercin Kuş türü

H

Halkalı kuyruklu kedi – Bassariscus astutus. (Memeli türü)
Hamsi – Engraulis encrasicholus. (Balık türü)
Has kefal – Mugil cephalus. (Balık türü)
Havana kedisi – (Memeli türü)
Havuz balığı – Carassius carassius. (Balık türü)
Hindi – (Kuş türü)
Hindi akbabası – Cathartes aura. (Kuş türü)
Horoz – Gallus gallus. (Kuş türü)
Humboldt pengueni – Spheniscus humboldti. (Kuş türü)

I

Istakoz (Kabuklu türü)

İ

İnci balığıAlburnus alburnusBalık türüSazangiller
İnekBos taurusMemeli türüBoynuzlugiller

J

Jaguar – Panthera onca ya da Leo onca. (Kedigiller familyası)
Jakana (Kuş türü)
Japon atmacası – Accipiter gularis. (Kuş türü)
Japon bıldırcını – Coturnix japonica. (Kuş türü)
Japon kedisi (Kedi türü)
Japon köpeği (Kuş türü)
Jibon (Maymun türü)

K

Kadife balığı – Tinca tinca. (Balık türü)
Kahverengi bıldırcın – Coturnix ypsilophora. (Kuş türü)
Kahverengi sırtlan – Hyaena brunnea. (Memeli türü)
Kaliforniya kondoru – Gymnogyps californianus. (Kuş türü)
Kanarya – Serinus canaria. (Kuş türü)
Kanatlı tuygun – Circus buffoni. (Kuş türü)
Kangal balığı – Garra rufa. (Balık türü)
Kanguru (Memeli türü)
Kaplan – Panthera tigris. (Memeli türü)
Kaplumbağa – (Sürüngen türü)
Kar kazı – Anser caerulescens. (Kuş türü)
Kar leoparı – Uncia uncia. (Memeli türü)
Kara akbaba – Coragyps atratus. (Kuş türü)
Kara kakadu – Calyptorhyncus lathami. (Kuş türü)
Karakulak – Caracal caracal. (Memeli türü)
Karınca – Formicidae. (Böcek türü)
Katır – Mulus. (Memeli türü)
Kaya kekliği – Alectoris graeca. (Kuş türü)
Kaz – Anserinae. (Kuş türü)
Keçi – Capra aegagrus hircus. (Memeli türü)
Kedi – Felis silvestris catus. (Memeli türü) (Kedigiller)
Kedi balığı – Scyliorhinidae. (Balık familyası)
Kedigiller – Felidae. (Memeli familyası) (Kedigiller)
Kel balık – Amia calva. (Balık türü)
Keseliler – Marsupialia. (Memeli takımı)
Kınalı keklik – Alectoris chukar. (Kuş türü)
Kısa gagalı kara kakadu – Calyptorhyncus latirostris. (Kuş türü)
Kırlangıç – Hirundinidae. (Kuş türü)
Kırmızı kuyruklu kara kakadu – Calyptorhynchus banksii. (Kuş türü)
Kızmızı ayaklı keklik – Alectoris rufa. (Kuş türü)
Kızılgerdan – Erithacus rubecula. (Kuş türü)
Kızılgöz – Rutilus rutilus. (Balık türü)
Kızılkanat – Scardinius erythrophthalmus. (Balık türü)
Kızıl kırlangıç – Cecropis daurica. (Kuş türü)
Kızılsungur – Circus aeruginosus. (Kuş türü)
Koala – Phascolarctos cinereus. (Memeli türü)
Koca ağız balığı – Aspius aspius. (Balık türü)
Kodkod – Oncifelis guigna. (Memeli türü)
Kokarca – (Memeli türü)
Kolyeli keklik – Alectoris magna. (Kuş türü)
Koyun – Ovis aries. (Memeli türü)
Köpek – Canis lupus familiaris. (Memeli türü)
Kral akbaba – Sarcoramphus papa. (Kuş türü)
Ktenoforlar – Ctenophora. (Omurgasızlar şubesi)
Kudu – Tragelaphus. (Memeli türü)
Kuğu – Cygnus. (Kuş türü)
Kuğu kazı – Anser cygnoides. (Kuş türü)
Kukal – Centropus. (Kuş cinsi)
Kukumav – Athene noctua. (Kuş türü)
Kukri yılanı – Oligodon. (Yılan cinsi)
Kulağakaçan – Dermaptera. (Böcek takımı)
Kulaklı fok – Otariidae. (Fok familyası)
Kulaklı folya – Mobulidae. (Balık familyası)
Kulan – Equus hemionus. (Memeli türü)
Kum balığı (Balık türü)
Kum böceği – Cicindelidae.(Böcek familyası)
Kum kedisi – Felis margarita.(Kedi familyası)
Kum kuşu (Kuş türü)
Kum piresi – Talitridae. (Böcek familyası)
Kum yengeci – Ocypode. (Yengeç cinsi)
Kumru – Streptopelia decaocto. (Kuş türü)
Kunduz – Castor. (Kemirici cinsi)
Kupes – Boops boops. (Balık türü)
Kupro – Bos sauveli. (Sığır türü)
Kuravong – Strepera. (Kuş cinsi)
Kurbağa balığı – Uranoscopidae. (‘Balık familyası)
Kurbağa – Anura. (Amfibyum takımı)
Kurdele balığı – Cepolidae. (Balık familyası)
Kurt – Canis lupus.
Kurt örümceği – Lycosidae. (Örümcek familyası)
Kurt ringa – Chirocentrus dorab. (Balık türü)
Kurt yılanı (Sürüngen türü)
Kurt balığı – Anarhichadidae. (Balık türü)
Kurtkıyan – Buphagus. (Kuş cinsi)
Kurt salyangozu – Aplacophora. (Deniz yumuşakçası sınıfı)
Kuskus – Phalangerinae. (Memeli alt familyası)
Kutu balığı – Ostraciontidae. (Balık familyası)
Kutu kaplumbağası – Terrapene. (Kaplumbağa cinsi)
Kutup ayısı – Ursus maritimus. (Ayı türü)
Kutup tilkisi – Alopex lagopus. (Tilki türü)
Kuyrukkakan – Oenanthe. (Kuş cinsi)
Kuyruklu kelebek – Papilioninae. (Kelebek alt familyası)
Kuyruklu kurbağa – Ascaphus truei. (Kurbağa türü)
Kuyruksallayan – Motacilla. (Kuş cinsi)
Kuyruksüren – Herpestidae. (Memeli familyası)
Kuzgun – Corvus corax. (Kuş cinsi)
Kuzey balinası – Balaenoptera borealis. (Balina türü)
Küçük atmaca – Accipiter minullus. (Kuş türü)
Küçük sakarca kazı – Anser erythropus. (Kuş türü)
Küçük sarı başlı akbaba – Cathartes burrovianus. (Kuş türü)
Küela – Quelea quelea. (Kuş türü)
Kürekayaklılar – Copepoda. (Omurgasız alt sınıfı)

L

Labirent balığı – Anabontoidei. (Balık alt takımı)
Lahana güvesi – Plutella maculipennis. (Böcek türü)
Lahana kelebeği – Pieris. (Kelebek cinsi)
Lahoz balığı – Epinephelus aeneus. (Balık türü)
Lak böceği – Laccifer lacca. (Böcek türü)
Lama – Lama glama. (Memeli türü)
Lamelli mantarlar – Agaricales. (Mantar takımı)
Landseer (Köpek türü)
Langur
Lapina – Labrus. (Balık cinsi)
Leopar – Panthera pardus. (Memeli türü)
Lepistes – Lebistes reticulatus. (Balık türü)
Leş kargası – Corvus corone. (Kuş türü)
Leş böceği – Silphidae. (Böcek familyası)
Levkit – Rutilus frisii. (Balık türü)
Levrek – Moronidae. (Balık familyası)
Leylek – Ciconiidae. (Kuş familyası)
Linsang – (Misk kedisi türleri)
Lipsoz – Scorpaena scrofa. (Balık türü)
Lir kuşu – Menura. (Kuş türü)

M

Malaya ayısı – Helarctos malayanus. (Memeli türü)
Manda – Bubalus bubalis. (Memeli türü)
Maymun – (Memeli türü)
Maymun kedi – Leopardus weidii. (Memeli türü)
Mavi kefal – Chelon labrosus. (Balık türü)
Mavi tavuskuşu – Pavo cristatus. (Kuş türü)
Mavi tilki – (Memeli türü)
Mercan yılanı – Micrurus. (Sürüngen türü)
Mezgit – Merlangius euxmus. (Sürüngen türü)
Miskgeyiği – Moschus moschiferus. (Memeli türü)
Miskkedisi – Viverrinae. (Memeli türü)
Misköküzü – Ovibos muschatus. (Memeli türü)
Misksıçanı – Ondatra zibethia. (Memeli türü)
Mongoz – Galidiinae. (Miskkedisigiller familyası)
Mors – Odobenus rosmarus. (Memeli türü)
Muflon – Ovis musimon, Ovis orientalis. (Boynuzgiller familyası)

N

Nar bülbülü – (Bakınız → Kızılgerdan) (Kuş türü)

O

Orangutan – Pongo pygmaeus. (Memeli türü)
Ormanhorozu – Tetrao urogallus. (Kuş türü)
Orman faresi – Anodomus sylvaticus. (Memeli türü)
Orkinos – Scombridae. (Balık türü)
Ornitorenk – Memeli
Oselo – Leopardus pardalis. (Memeli türü)

Ö

Öküzkurbağası – Rana catesbeiana. (Kurbağa türü)
Ördek – (Kuş türü)
Örümcek – Arachnida. (Eklembacaklılar familyası)
Örümcek Maymun – (Primat türü)
Öküz – (İnek türü)

P

Pabuçgagalı – Balaeniceps rex. (Kuş türü)
Pakarana – Dinomys branickii. (Kemirgen türü)
Palamut – (Balık türü)
Pallas kedisi – Otocolobus manul. (Memeli türü) (Kedigiller)
Papaz balığı – Chromis chromis. (Balık türü) (Pomacentridae)
Pars – Panthera pardus. (Memeli türü) (Kedigiller)
Pars foku – Hydrurga leptonyx. (Fok türü) (Fokgiller)
Pars kedisi – Prionailurus bengalensis. (Memeli türü) (Kedigiller)
Pars kurbağası – Rana pipiens. (Kurbağa türü)
Patas maymunu – Erthrocebus patas. (Maymun türü)
Patka – (Ördek türü)
Pelikan – Pelecanus. (Kuş cinsi) (Pelikangiller)
Porsuk – Meles meles. (Memeli türü) (Sansargiller)
Puma – Puma concolor. (Memeli türü) (Kedigiller)

R

Rakun (Memeli türü)

S

Saka kuşu – Carduelis carduelis. (Kuş türü)
Sakarca kazı – Anser albifrons. (Kuş türü)
Salyangoz – (Yumuşakça türü)
Samur – Martes zibellina. (Memeli türü)
Sansar – (Memeli türü)
Sardalya – Sardina pilchardus. (Balık türü)
Sarı kuyruklu kara kakadu – Calyptorhyncus funereus. (Kuşu türü)
Saz tuygunu – Circus aeruginosus. (Kuş türü)
Sazan balığı – Cyprinus carpio. (Balık türü)
Serçe – Passeridae. (Kuş familyası)
Serval – Leptailurus serval. (Memeli türü)
Shar-Pei – (Köpek türü)
Sığır – Bos taurus. (Memeli türü)
Sincap – Sciuridae. (Memeli türü)
Sis balığı – Aspius vorax. (Balık türü)
Sivriburunlu fare – Soricidae. (Memeli türü)
Siyam kedisi – Felis silvestris. (Memeli türü)

Ş

Şahin – Buteo. (Kuş cinsi)
Şahin gagalı kaplumbağa – Eretmochelys imbricata. (Kaplumbağa türü)
Şakrak kuşu – Pyrrhula. (Kuş cinsi)

T

Tahta balığı – Blicca bjoerkna. (Balık türü)
Tatlısu levreği (Balık)
Tavşan – (Memeli türü)
Tavuk – Gallus gallus domesticus. (Kuş türü)
Tavuskuşu – (Kuş türü)
Tembel hayvan – (Memeli türü)
Trakya levreği (Balık)
Tilki – (Memeli takımı)
Tirsi (Balık)
Tırtak (Yunus türü)
Timsah – (Sürüngen türü)

U
Uskumru – (Balık türü)
Uzun gagalı kara kakadu – Calyptorhyncus baudinii. (Kuş türü)
Uzun kuyruklu korella – Cacatua tenuirostris. (Kuş türü)

Ü

Üveyik (Kuş türü)

V

Vaşak – (Kedigiller familyası)

Y

Yabani kedi – Felis silvestris. (Memeli türü)
Yağmur bıldırcını – Coturnix coromandelica. (Kuş türü)
Yarasa – (Memeli türü)
Yemen kekliği – Alectoris philbyi. (Kuş türü)
Yeşil tavuskuşu – Pavo muticus. (Kuş türü)
Yılan – (Sürüngen türü)
Yılan balığı – (Balık türü)
Yoz atmaca – Accipiter brevipes. (Kuş türü)
Yuvarlak sardalya – Sardinella aurita. (Balık türü)
Yengeç

Z

Zargana – Belone belone. (Balık türü)
Zebra – (Memeli türü)
Zürafa – Giraffa camelopardalis. (Memeli türü)