HABBAN: (Ar.) Er. – Güney Arabistan’da bir kasaba.

HABİB: (Ar.) Er. – Sevgili. Seven, dost.

HABEŞİ: (Ar.) Er. – Habeşler gibi derisinin rengi çok koyu esmer olan kimse. Habeş ırkına mensup.

HABİBE: (Ar.) Ka. – (bkz. Habib)

HABİBULLAH: (Ar.) Er. – Allah’ın sevgilisi. Hz. Peygamber.

HABİL: (Ar.)   Er.   -   Habil.   Hz. Adem’in oğullarından, Kabil’in kardeşi, Kabil tarafından öldürülmüştür. Yeryüzünde ilk öldürülen kişidir.

HABİNAR: (Ar.) Ka. – Nar tanesi.

HABİR: (Ar.) Er. 1. Taze, haberli, bilgili, agah, vakıf. 2. Cenab-ı Hak.

HACCAC: (Ar.) Er. 1. Delil ikame eden. Delille galip olan. 2. Irak valisi olup, Hz. Muhammed soyuna ve taraflarına eziyet eden Yusuf b. Sakail’nin unvanı. Yezid’in komutanlarından.

HACCE:   (Ar.) Ka. 1. Hacca giden,

Kabe’yi ziyaret eden hacı kadın. 2. Bir çeşit akdiken. – Daha çok lakab olarak kullanılır.

HACE: (Fars.) Er. 1. Hoca. 2. Bilgin, öğretmen. 3. Çelebi, sahip, muallim, profesör. – Daha çok lakab olarak kullanılır.

HACER: (Ar.) Ka. 1. Taş, kaya. -Hacer-i Esved: Kabe’nin duvarında bulunan meşhur kara taş. 2. Hz. İsmail’in annesi ve Hz. İbrahim’in cariyesinin adı.

HACERUNNUR: (Ar.) Ka. – Kükürt ile demirin birleşmesinden meydana gelen altın sarısı renginde.

HACI: (Ar.) Er. 1. Hacca giden, Kabe’yi ziyaret eden, hacı. 2. Dini bir mahalli ziyaret eden kimse.

HACİB: (Ar.) Er. – Birinin bir yere gitmesine engel olan. 2. Kapıcı. -Türk dil kuralına göre “b/p” olarak kullanılır.

HACİR: (Ar.) Er. 1. Hicret eden, bir başka yere geçen. 2. Sayıklayan.

HADDAS: (Ar.). Çabuk kavrayan, anlayışlı, kavrayışlı. Erkek ve kadın adı olarak kullanılır.

HADİ: (Ar.) Er. 1. Yenilene yardım eden, yardımcı. 2. Hidayet eden, doğru yolu gösteren. Kılavuz, rehber. 3. Önde giden kimse. 4. Mızrak ucu.

HADİC: (Ar.) Er. – Erken doğan oğlan çocuğu.

HADİCE: (Ar.) Ka. – Vakitsiz, erken doğan kız çocuğu. – Türk dil kuralı açısından “d/t” olarak kullanılır. Hadice: Hz. Muhammed (s.a.s)’in ilk eşi.

HADİD: (Ar.) Er. 1. Keskin. 2. Demir. 3. Öfkeli, hiddetli, şiddetli, titiz. 4. Kur’an-ı Kerim’in 50. suresinin adı.

HADİM: (Ar.) Er. – Hizmetkar, yardım eden. Hadim-i Harameyn: Harem-i Şerifin hizmetkarı. Hicaz’ın alınmasından sonra Osmanlı sultanlarına verilen lakap.

HADİYE: (Ar.) Ka. – (bkz. Hadi).

HAFAZA: (Ar.) Ka. 1. İnsanın yaptığı işleri yazmakla görevli melekler. 2. Bekçiler.

HAFİ: (Ar.) Er. 1. Çok ikram eden, insanı güler yüzle karşılayan. 2. Yalınayak yürüyen, koşan adam.

HAFİD: (Ar.) Er. – Erkek torun.

HAFİDE: (Ar.) Ka. – Kız torun. (bkz. Nebire).

HAFİZ: (Ar.) Er. 1. Allah’ın adlarındandır. Muhafaza eden, saklayan, esirgeyen, koruyan. 2. Kur’an’ı ezbere bilen ve usulüne uygun okuyan kimse.

HAFİZE: (Ar.) Ka. – (bkz. Hafız).

HAFİZÜDDİN: (Ar.) Er. – Dinin koruyucusu. – Daha çok unvan olarak verilir.

HAFSA: (Ar.) Ka. – Hz. Ömer’in kızı. Hz. Peygamberin zevcelerinden, Ümmü’1-Mü’minin.

HAKAN: (Tür.) Er. 1. Eski Türk ve Moğol hükümdarlarının kullandığı unvanlardan biri, hanlar hanı. 2. Kağan.

HAKEM: (Ar.) Er. 1. Bir uzlaşmazlığın halli için tarafların üzerinde anlaştıkları kimse. 2. Çeşitli yarışmaları, müsabakaları idare eden kimse. 3. Jüri, bir yarışmada değerlendirme yapan kimse. 4. Allah’ın isimlerinden. Hüküm veren, karar veren, bütün meselelerin kendisine döndüğü hüküm sahibi.

HAKGÜZAR: (a.f.i.). – Hakkı tanıyan, haktan ayrılmayan. – Erkek ve kadın adı olarak kullanılır.

HAKİ: (Fars.) Er. ı. Yeşile çalan koyu sarı renk, toprak rengi. 2. Topraktan, toprağa mensup. Mütevazi kişi.

HAKİKAT: (Ar.) Ka. l. Bir şeyin aslı ve esası, mahiyeti. 2. Gerçek, doğru, gerçekten, doğrusu. 3. Sadakat, doğruluk, bağlılık, kadirbilirlik.

HAKİM: (Ar.) Er. 1. Her şeye hükmeden, hikmet sahibi olan Allah. 2. Hükmeden, dava yargılama işine memur olan, yargıç. 3. Üstte bulunan. 4. Hekim, akıllı, becerikli. 5. Kadı, vali, amir, hükümdar, emir.

HAKİME: (Ar.) Ka. – (bkz. Hakim).

HAKİMİYET: (Ar.) Ka. – Hakimlik, amirlik, üstünlük, egemenlik. Sulta.

HAKKI: (Ar.) Er. 1. Doğruluk ve insaf sahibi. 2. Bir insana ait olan şey. 3. Dava, iddiada hakikate uygunluk. 4. Emek. 5. Pay, hisse. 6. Layık, münasip.

HAKTAN: (Tür.) Er. – Allah’tan gelen, Allah’ın verdiği.

HAKTANIR: (a.t.i.) Er. – Herkesin hakkını gözeten kimse.

HALAS: (Ar.) Er. – Kurtuluş, kurtulma.

HALASKAR: (Ar.) Er. – Kurtarıcı.

HALDUN: (Ar.) Er. – Devamlılar, sürekli olanlar.

HALE: (Ar.) Ka. – Ayın ve güneşin etrafında bazı zamanlarda görülen ışıklı halka, ayla, ağıl.

HALEF: (Ar.) Er. 1. Babadan sonra kalan oğul. 2. Memurlukta, birinden sonra gelip onun yerine geçen kimse.

HALENUR: (Ar.) Ka. – (bkz. Hale).

HALİD: (Ar.) Er. 1. Sonsuz, daim, ebedi. 2. Bir yıldan çok yaşayan. 3. Türk dil kurallarına göre “d/t” olarak kullanılır. Halid b. Velid: Ünlü sahabi. Allah’ın kılıcı olarak anıldı.

HALİDDİN: (Ar.) Er. – Dinin sonsuzluğu ölümsüzlüğü.

HALİDE: (Ar.) Ka. – (bkz. Halid).

HALİFE: (Ar.) Er. 1. Halef, naib. 2. Hz. Peygamber’in vekili ve dünyadaki müslümanların başı olan kimse.

HALİL: (Ar.) Er. – Samimi dost, Allah’ın dostu.

HALİLULLAH (Ar.) Er. – Allah’ın dostu. Hz. İbrahim (a.s.).

HALİM: (Ar.) Er. 1. Sakin, sessiz. 2. Tabiatı yavaş olan, yumuşak huylu. Allah’ın isimlerindendir. “Abd” takısı alarak kullanılması tercih edilir.

HALİME: (Ar.) Ka. – (bkz. Halim). Peygamberimizin (s.a.s) süt annelerinden.

HALİS: (Ar.) Er. 1. Hilesiz, katkısız. 2. Karışmamış, katışıksız, saf, hilesiz. Temiz. 3. Yalnız, sadece. – (bkz. Muhlis).

HALİSE: (Ar.) Ka. – (bkz. Halis).

HALLAC: (Ar.) Er. – Pamuk, yatak, yorgan atan kimse. -Hallac-ı Mansur: 922 yılında “Ene’1-Hak” dediği için asılan ve divan edebiyatında adına sık sık rastlanılan ünlü sufı.

HALUK: (Ar.) Er. – İyi huylu, insaniyetli, geçim ehli olan.

HAMAN: (Ar.) Er. – Hz. Musa’ya karşı acımasızca mücadele eden Mısır Firavunu’nun veziri.

HAMASE: (Ar.) Er. – Yiğitlik, kahramanlık şiirleri, marşlar.

HAMASET: (Ar.) Ka. 1. Cesaret, kahramanlık, yiğitlik. 2. Kahramanca şiir.

HAMDİ: (Ar.) Er. 1. Allah’ı övmek. 2. Allah’a şükretmek. 3. Şükreden, şükredici.

HAMDİYE: (Ar.) Ka. – (bkz. Hamdi).

HAMDULLAH: (Ar.) Er. – Allah’ın övgüsü.

HAMİ: (Ar.) Er. – Himaye eden, koruyan, koruyucu, sahip çıkan, gözeten.

HAMİD: (Ar.) Er. 1. Koru sönmediği halde alevi sönen ateş. 2. Hamdeden, şükreden kul. 3. Hz. Pey. (s.a.s)’in lakaplarından.

HAMİD: (Ar.) Er. – Övülmeye değer. – Allah’ın isimlerinden (bkz. Abdülhamid). – Türk dil kuralına göre “d/t” olarak kullanılır.

HAMİDE: (Fars.) Ka. – (bkz. Hamid).

HAMİL: (Ar.). 1. Yüklü. Gebe. 2. Sahip, malik. 3. Taşıyan, gözeten. 4. Uhdesinde bir poliçe bulunan. 5. Hamil-i vahy:Cebrail (a.s.). – Erkek ve kadın adı olarak kullanılır.

HAMİYE: (Ar.) Ka. 1. Himaye eden, koruyan korucu. 2. Kayıran, kayırıcı.

HAMİYET:(Ar.) Ka. 1. Milli onur ve haysiyet. 2. İnsanlık, fazilet. 3. İzzeti nefs.

HAMMAD: (Ar.) Er. -1. Çok hamdeden, çok şükür ve dua eden. Hammad b. Ebu Süleyman: Hadisçi. Tabiindendir.

HAMMADE: (Ar.) Ka. – (bkz. Hammad).

HAMRA: (Ar.) Ka. – Daha, pek çok kızıl, kırmızı. - el-Hamra:İspanya’nın Gırnata şehrinde Araplardan kalma meşhur saray.

HAMZA: (Ar.) Er. 1. Arslan. 2. Heybetli, azametli demektir. – Hz. Peygamber’in amcası, Mekke döneminde müslüman olmuş, Uhud Savaşı’nda Vahşi tarafından şehid edilmiştir.

HANBELİ: (Ar.) Er. Ahmed b. Muhammed b. Hanbel (Öl. 855): Ehli sünnetin dört ana mezhebinden birisi olan Hanbeli mezhebinin imamı.

HANDAN: (Fars.) Ka. 1. Gülen, gülücü. 2. Güler yüzlü, sevimli.

HANDE: (Fars.) Ka. 1. Açılış, açılma. 2. Gülme, gülüş.

HANDEGÜL: (Fars.) Ka. – Gülün açması.

HANEDAN: (Fars.) Er. – Kökten, asil ve büyük aile.

HANEF: (Ar.) Er. – Doğruluk, istikamet.

HANEFİ: (Ar.) Er. – İmamdı Azam Ebu Hanife’nin mezhebinden olan. Hanefi mezhebine mensup kişi.

HANİF: (Ar.) Er. l. Tek Allah’a, Al­lah’ın birliğine inanan. 2. İslam inan­cına sıkı ve samimi olarak bağlanan. 3. Hz. Muhammed (s.a.s)’in tebliğin­den önce Mekke’de tek Allah’a ina­nanlar.

HANİFE: (Ar.) Ka. – (bkz. Hanif).

HANIM: (Tür.) Ka. 1. Kadınlar için kullanılan saygı sözü. 2. Eş, karı, zevce. 3. Ev sahibesi.

HANNAN: (Ar.) Çok acıyan, çok merhametli. Allah’ın isimlerinden “abd” takısı alarak isim yapılır. Abdülhannan.

HANNAS: (Ar.) – Şeytan. - İsim olarak kullanılmaz.

HANSA: (Ar.) Ka. – Arapların en büyük ünlü hanım şairi. Müslüman olmuştur.

HANSOY: (Tür.) Er. – (Han sülalesine mensup.

HANZADE: (Fars.) Ka. – Hükümdar çocuğu.

HANZALE: (Ar.) Ka. – Doğu Arabistan’da bir Arap kabilesi.

HARE: (Fars.) Ka. 1. Sert taş, kaya. 2. Meneviş, menevişli kumaş.

HAREM: (Ar.) Ka. 1. Yasak kılınmış mukaddes olan şey. 2. Evlerde yabancı erkeklerin girmesine izin verilmeyen, kadınlara ait bölüm. 3. İç avlu. 4. Hicaz’da ihrama girilen yerden Ka’be’ye dek uzanan bölüm. 5. Mekke-Medine’nin ismi.

HARİKA: (Ar.) Ka. İmkanların üstünde olup insanda hayret uyandıran şey.

HARİM: (Ar.) Er. 1. Biri için kutsal olan şeyler. 2. Harem dairesi, harem. 3. Evin içi gibi, başkalarına kapalı olan yer. 4. Bir evin civarı. 5. Avlu. 6. Ortak, şerik. 7. Hacıların, hac zamanı giydikleri giysi.

HAKİME: (Ar.) Ka. – Kişinin dilediği gibi kullanabilecek hakka malik olduğu malı (bkz. Harim).

HARİS: (Ar.) Er. 1. Muhafız, bekçi, gözcü. 2. Koruyan, koruyucu. 3. Son derece hırslı olan. 4. Yemen’de bir Arap kabilesinin adı.

HARİSE: (Ar.) Ka. – (bkz. Haris).

HARİZM: (Fars.) Er. – Amuderya’nın aşağı kısmının her iki yanında bulunan ülke. Bu ülkede XIII. yy’a kadar dilini muhafaza ederek yaşamış olan İran kavminin adı.

HARMAN: (Ar.) Er. 1. Tahıl demetlerinin üzerinden düven geçirilerek tanelerin başaklarından ayrılması. Bu işin yapıldığı mevsim, sonbahar. 2. Birçok çeşitten birer parça alıp yeni bir bileşim oluşturmak.

HARRAS: (Ar.) Er. – Ekinci, çiftçi, toprağı işleyip ekin eken.

HARUN: (Ar.) Er. – Kur’an-ı Kerim’de bahsedilen peygamberlerdendir. Musa Peygamberin büyük kardeşi. Fir’avun erkek çocukların öldürülmesi emrini kaldırdıktan sonra doğmuştur. Hz. Musa’dan 3 sene sonra doğduğu söylenir.

HARUT: (Ar.). 1. Arkadaşı Marut ile tanınan melek, büyü ve sihir ile uğraştıkları için kıyamete kadar kalmak üzere Babil’de bir kuyuya hapsedil-

mişlerdir. 2. Babil halkına korunmaları için büyü öğreten iki melekten biri, sihir yapar. - İsim olarak kullanılmaz.

HARZEM: (Fars.) Er. – (bkz. Harizm).

HASAFET: (Ar.) Er. 1. Hükümde sağlamlık, kuvvet ve olgunluk. 2. Görüş sağlamlığı.

HASAN: (Ar.) Er. – Güzellik, iyilik, hüsn sahibi olmak. Hasan b. Ali b. Ebi Talib: Ali (r.a.)’nin büyük oğlu. Peygamber Efendimizin torunu. Kur’an’da geçen kelimelerdendir.

HASBEK: (Tür.) Er. – Dürüst, iyi, saf insan.

HASBİ: (Tür.) Er. – İsteyerek ve karşılık beklemeksizin yapılan.

HASBİNUR: (Ar.) Ka. – (bkz. Hasibe).

HASEKİ: (Ar.) Er. – Hükümdarların hizmetine tahsis edilmiş şahıs ve zümrelere verilen ad.

HASEN: (Ar.) Er. 1. Güzel, süslü. 2. Güzel işler, hayırlar. Hasan şeklinde kullanılır.

KASENE: (Ar.) Ka. 1. İyilik, iyi hal, iyi iş, hayırlı iş. 2. Dünya ve ahiret saadeti. 3. Eski altın paralardan birinin adı.

HASENİ: (Ar.) Ka. – Hasene ait.

HASGÜL: (Ar.) Ka. – Değerli, eşsiz gül.

HASHANIM: (Ar.) Ka. 1. Çıtıpıtı, ince, narin kadın. 2. Bilge, değerli kadın. – Birleşik isim.

HASİB: (Ar.) Er. 1. Hayır sahibi, eliaçık, cömert. 2. Değerli, itibarlı, soyu temiz, muhterem, saygın, şahsi meziyet sahibi. 3. Muhasebeci, sayman.

HASİBE: (Ar.) Ka. – (bkz. Hasib).

HASİF: (Ar.) Er. – Hasafetli, aklı başında olgun adam.

HASİFE: (Ar.) Ka. – (bkz. Hasif).

HASNA: (Ar.) Ka. – İffetli, şerefli, namuslu. – (bkz. Hesna).

HASKIZ: (Tür.) Ka. – İyi nitelikleri kendinde toplamış genç kız.

HASLET: (Ar.) – İnsanın yaratılışındaki huyu, tabiatı, mizacı. – Erkek ve kadın adı olarak kullanılır.

HASPOLAT: (Tür.) Er. – Katışıksız, saf, çelik gibi.

HASRET: (Ar.) Ka. 1. Ele geçirilemeyen veya elden kaçırılan bir nimete veya kıymetli şeye üzülüp yanmak. 2. İç çekme, inleme, üzüntü, iç sıkıntısı, keder, zahmet, eseflenme, özleyiş.

HAŞİM: (Ar.) Er. 1. Haşmetli, gösterişli, muhteşem. 2. Kuru ekmek kırıntısı doğrayan. – Ezen, kıran, yaran, parçalayan. -Ben-i Haşim Hz. Peygamber’in (s.a.s) soyu.

HAŞİMÎ: (Ar.) Er. – Haşime mensup, Haşimilerden olan.

HAŞMET: (Ar.) Er. – İhtişam, gösterişlilik, heybet, büyüklük. – Türk dil kuralına göre “d/t” olarak kullanılır.

HAŞMEDDİN: (Ar.) Er. – Dinin büyüklüğü, ihtişamı.

HATEM: (Ar.) Er. 1. Mühür, üstü mühürlü yüzük. 2. En son. 3.Hatemü’l-Enbiya: Peygamberlerin sonuncusu, Hz. Muhammed. 4. Halemi Tai: Arap kabileleri arasında tanınmış “Tayy” kabilesine mensup ve cömertliğiyle meşhur olan “İbn Abdullah b. Sa’d”ın lakabı. 5. Çok cömert olan.

HATIR: (Ar.) Er. 1. Şan ve şeref sahibi. 2. Yüce, ulu. 3. Tehlikeli.

HATIRA: (Ar.) Ka. – Hatıra gelen, hatırda kalan şey, andaç.

HATIRNEVAZ: (a.f.i.) Ka. – Gönlü okşayan, hatırnaz.

HATIRSAZ: (a.f.i.) Er. – Gönül yapan, hoşnut eden.

HATİB: (Ar.) Er. 1. Hitab eden, söz söyleyen. 2. Camide hutbe okuyan. 3. Güzel, düzgün konuşan kimse. Sahabe isimlerindendir.

HATİCE: (Ar.) Ka. – Erken doğan kız çocuğu. Hz. Haticetü’l-Kübra; Hz. Peygamber’in ilk eşi ve 6 çocuğunun annesi. Ümmü’l-Mü’minin.

HATİF: (Ar.) Er. – 1. Kuvvetli, sert ve tiz bir sesle tebliğ veya davet eden kimse. 2. Göz kamaştıran. 3. Göze görünmeyen.

HATİFE: (Ar.) Ka. – (bkz. Hatif).

HATİM: (Ar.) Er. 1. Sona erdiren, bitiren. 2. Mühürleyen, mühürleyici.

HATİME: (Ar.) Ka. – (bkz. Hatim).

HATUN: (Ar.) Ka. 1. Kadın. 2. Eş, zevce. 3. Eskiden yüksek kişilikli kadınlara ya da hakan eşlerine verilen unvan.- Örfte isim olarak kullanılır.

HAVER: (Fars.). 1. Şark, doğu. 2. Güneşin doğduğu gün. – Erkek ve kadın adı olarak kullanılır.

HAVLE: (Ar.) Ka. 1. Etraf, çevre, güç, kuvvet. 2. Sahabe hanımlarından birisi. Hakkında ayet inmiştir.

HAVVA: (Ar.) Ka. – Esmer kadın. Havva: Hz. Adem (a.s.)’in karısı, ilk kadın. Adem (a.s) cennette uyurken sol kaburga kemiğinden yaratılmıştır. İnsan soyunun başlangıcı yani türeyiş, onların bir arada yaşamaya başlamasıyla vaki olmuştur.

HAY: (Ar.) Er. 1. Canlı, diri. 2. Allah’ın sıfatlarından. – “abd” takısı alarak kullanılır. “Abdülhay”.

HAYA: (Ar.) Ka. l. Utanma, sıkılma. 2. Ar, namus, edep. 3. Allah korkusu ile günahtan kaçınma.

HAYAL: (Ar.) Ka. 1. İnsanın kafasında canlandırdığı şey. 2. Bir olay veya eşyanın zihinde kalan izi. 3. Gerçekte olmadığı halde görüldüğü sanılan şey, görüntü.

HAYALİ: (Ar.) Er. – 1. Hayal niteliğinde ya da hayal ürünü olan. 2. Kanuni Sultan Süleyman devrinin büyük şairlerinden biri.

HAYAT: (Ar.) Ka. 1. Yaşayan, diri. 2. Canlılarda doğumdan ölüme kadar geçen süre. 3. Yaşama, yaşayış.

HAYATEFZA: (a.f.i.) Ka. – Hayat artıran.

HAYATENGİZ: (a.f.i.) Ka. – Yaşatan, yaşamaya zorlayan.

HAYATİ: (Ar.) Er. 1. Dirilik, canlılık. 2. Büyük önem taşıyan. 3. Hayata, yaşayışa ait, hayatla ilgili.

HAYDAR: (Ar.) Er. 1. Arslan, esed, gazanfer, şir. 2. Cesur, yiğit adam. 3. Hz. Ali’nin lakabı.

HAYİM: (Ar.) Er. 1. Şaşkın, hayrette. 2. Sevgiden dolayı şaşkına dönmüş.

HAYME: (Ar.) Ka. – Çadır.

HAYR: (Ar.) Er. İyi, faydalı, hayırlı, yarar. Hayru’l-Vera:Halkın, alemin hayırlısı, Hz. Muhammed. Hayru’l-Beşer:İnsanların hayırlısı, Hz. Muhammed.

HAYRAN: (Ar.) Er. 1. Şaşmış, şaşa kalmış, şaşırmış. 2. Çok tutkun. 3. Aşırı derecede sevgi duyan.

HAYRAT: (Ar.) Er. 1. Sevap kazanmak için yapılan hayırlı işler, iyilikler. 2. Sevap için kurulan müessese.

HAYREDDİN: (Ar.) Er. – Dinin hayırlı eylediği mübarek kıldığı insan. -Türk dil kuralları açısından “d/t” olarak kullanılır.

HAYRET: (Ar.) Ka. – Şaşma, şaşırma, şaşakalmış, ne yapacağını bilmeme.

HAYRİ: (Ar.) Er. – Hayırla, iyilikle ilgili, uğur ve kutluluğa ait.

HAYRİYE: (Ar.) Ka. – (bkz. Hayri).

HAYRULLAH: (Ar.) Er. – Allah’ın hayırlı ettiği erkek.

HAYRUNNİSA: (Ar.) Ka. – Kadınların hayırlısı.

HAYSİYET: (Ar.) Er. – Şeref, onur, itibar, değer.

HAYYAM: (Ar.) Er. 1. Çadırcı. 2. İran’ın meşhur şairlerinden Ömer Hayyam,

HAZAL: (Ar.) Ka. – Kuruyup dökülen ağaç yaprakları.

HAZAN: (Fars.) Ka. – Sonbahar, güz.

HAZAR: (Ar.) 1. Sabit meskeni olanların oturdukları memleket. 2. Barış ve güven. – Erkek ve kadın adı olarak kullanılabilir.

HAZEN: (Ar.) Ka. – Üzüntü. Gam, keder.

HAZER: (Ar.) – Deniz, bahr, büyük su. – Erkek ve kadın adı olarak kullanılır.

HAZIM: (Ar.) Er. – Hazmeden, hazimli, ihtiyatlı, akıllı, işinde gözü açık, sağlam olan.

HÂZİM: (Ar.) Er. – Zafer kazanan, galip, hazimete uğratan.

HÂZİME: (Ar.) Ka. – Sindirici kuvvet, (bkz. Hazim).

HAZİN: (Ar.) Er. 1. Hüzünlü, üzüntülü, acıklı. 2. Üzüntü veren, gamlandıran, kederlendiren.

HAZİNE: (Ar.) Ka. 1. Devlet malının parasının saklandığı yer. 2. Gömülü ya da saklıyken bulunan değerli şeyler.

HAZİZ: (Ar.) Er. 1. Mesud, mutlu. 2. Hisse ve nasibi olan.

HAZİZE: (Ar.) Ka. – (bkz. Haziz).

HAZLAN: (Ar.) Er. 1. Terketmek. 2. Allah ilminde, Allah’ın insanı lütuf ve nusretinden mahrum etmesi. İsim olarak kullanılmaması daha uygundur.

HAZRÂ: (Ar.) Ka. 1. Yeşil, sebze, hadra. 2. Gökyüzü. 3. Türk musikisinde mürekkep bir makam.

HAZREC: (Ar.) Er. 1. Bir Arap kabilesinin ismi. 2. Hz. Peygamberi Mekkeli muhacirlerle, Medine’de kabul eden ve ilk İslam devletinin temelini teşkil eden ensarın en önemli kolu.

HEBİB:(Ar.)Er.-Rüzgar.

HECİL: (Ar.) Ka. – İki dağın arasındaki kısım, vadi, dere.

HEDEF: (Ar.) Er. 1. Nişan, nişan alınacak yer alanı. 2. Meram, maksat, gaye, amaç.

HEDİYE: (Ar.) Ka. 1. Hediye, armağan. 2. Karşılıksız verilen şey. - Hediyetullah: Allah’ın hediyesi.

HEKİM: (Ar.) Er. – 1. İnsan hastalıklarının teşhis ve tedavisi ile uğraşan kimse, doktor. 2. Hikmet sahibi kişi, filozof.

HENNÂ: (Ar.) Ka. – Kına ağacı, (bkz. Kına).

HEPER: (Tür.) Er. – Cesur, yiğit kimse.

HEPGÜL: (Tür.) Ka. 1. Gül gibi güzel kadın. 2. Neşeli ol.

HEPŞEN: (Tür.) Ka. – (bkz. Hepgül).

HEPYENER: (Tür.) Er. – (bkz. Heper).

HESNA: (Ar.) Ka. 1. Güzel kadın. 2. Hanım, kadın.

HEYBÂN: (Ar.) Er. 1. Korkunç, korku veren. 2. Çok utangaç.

HEYBET: (Ar.) Er. 1. İnsanlarda korku ile birlikte saygı uyandıran görünüş. 2. Karizma, doğal etkileyiş.

HEZÂR: (Fars.). 1. Bülbül. 2. Çok, pek çok. 3. Bin. – Erkek ve kadın adı olarak kullanılır.

HEZÂRE: (Ar.) Ka. – Afganistan’ın dağlık kesiminde oturan bir kabile.

HEZARFEN: (Fars.) Er. – Çok bilen, elinden her iş gelen. Bin türlü iş beceren. Hezarfen Ahmet Çelebi: Türk bilgini. Yapay kanatlarla ilk defa uçma deneyimini başaran adam.

HIDIR: (Ar.) Er. – (bkz. Hızır).

HIFZI: (Ar.) Er. 1. Saklama, koruma ile ilgili. 2. Ezberleme, akılda tutma.

HIFZURRAHMAN: (Ar.) Er. – Merhamet eden, acıyan. Allah’ın koruyuculuğu. Allah’ın uhdesinde.

HIFZİYE: (Ar.) Ka. – (bkz. Hıfzı).

HIFZULLAH: (Ar.) Er. – Allah’ın koruması, saklaması.

HINCAL: (Tür.) Er. – Öc al.

HIYRE: (Fars.) Ka. – Kamaşık, donuk, fersiz göz.

HIZIR: (Ar.) Er. 1. Yeşil. Yeşillik. 2. Kehf suresinde 59-81. ayetlerde bahsi geçen ve Hz. Musa’nın onunla buluşarak imtihan olunduğu şahsın müfessirlerin ekseriyetinin üzerinde ittifakla durdukları ismi. Hızır hakkında çok çeşitli rivayetler vardır.

HIZIRHAN: (Ar.) Er. – Seyyid. Seyyidi sülalesinin kurucusu, Malik Süleyman’ın oğlu.

HIZIR BEY: (Ar.) Er. – İstanbul’un fethinden sonra oranın ilk kadısı olan Türk alimi ve şairi.

HIZLAN: (Tür.) Er. – Hız kazan, hızını artır.

HİBE: (Ar.) Ka. – Bağışlama, bağış.

HİBETULLAH: (Ar.) Er. – Allah’ın bağışlaması, bağışı.

HİCAB: (Ar.) Er. 1. Utanma, sıkılma. 2. Perde, ikişeyi birbirinden ayırmaya yarayan perde.

HİCABİ: (Ar.) Er. – (bkz. Hicab).

HİCRAN: (Ar.) Ka. 1. Ayrılık. 2. Unutulmaz acı, keder.

HİCRET: (Ar.) Ka. 1. Bir memleketten, başka bir memlekete göç ediş. 2. Rasulullah’ın Mekke’den Medine’ye göç etmesi, takvim başlangıcı olan Miladi 622 yılında vuku bulmuştur.

HİÇSÖNMEZ: (Tür.) Er. – (bkz. Sönmez).

HİÇYILMAZ: (Tür.) Er. – (bkz. Yılmaz).

HİDAYET: (Ar.). – Hak yoluna doğru yola girme. 2. Müslüman olmak. -Erkek ve kadın adı olarak kullanılır.

HİDAYEDDİN: (Ar.) Er. – Dinin gösterdiği doğru yol.

HİDİV: (Ar.) Er. – İmtiyazlı, Mısır valisi veya bu valinin ünvanı.

HİKEM: (Ar.) Er. – Hikmetler.

HİKMEDDİN: (Ar.) Er. – Dinin hikmeti. – Türk dil kuralına göre “d/t” olarak kullanılır.

HİKMET: (Ar.). 1. Hakimlik, feylesofluk. 2. Sebeb, gizli, Allah’ın hikmeti. 3. Felsefe. 4. Ahlaki söz, öğüt verici, kısa öz, öğretici söz. – Erkek ve kadın adı olarak kullanılır.

HİKMETULLAH: (Ar.) Er. 1. Ancak Allah’ın bileceği iş. 2. Allah’ın hikmeti.

HİLÂ: (Ar.) Er. – Hükümdarın taltif etmek istediği kimseye verdiği kıymetli elbise. Hil’at.

HİLÂL: (Ar.) Ka. 1. Hilal, yeni ay şeklinde olan ay, ayça, gençay. 2. Bir yazı sitili. 3. Hilaliyye: Kadiri tarikatı şubelerinden birinin adı.

HİLMİ: (Ar.) Er. – Yumuşak huylu, sakin tabiatlı.

HİLMİYE: (Ar.) Ka. – (bkz. Hilmi).

HİLYE: (Ar.) Ka. 1. Süs, zinet, cevher. 2. Güzel sıfatlar. 3. Güzel yüz. 4. Bir yazı sitili. 5. Hz. Muhammed’in mübarek vasıflarını ve güzelliklerini anlatan manzum ve mensur eser.

HİMAYET: (Ar.) Er. – Koruma, korunma.

HİMMET: (Ar.) Er. 1. Gayret, emek, çalışma, çabalama. Yüksek irade. 2. Ermiş kimsenin tesiri. 3. Türk dil kuralları açısından “d/t” olarak kullanılır.

HİMYER: (Ar.) Er. – Yemen’de bir kavmin adı.

HİND: (Ar.) Ka. 1. Hindistan. 2. Sahabeden Ebu Süfyan’ın karısı.

HİRAM: (Fars.) Er. – Salınma, salınarak edalı yürüme.

HİSAR: (Ar.). 1. Kuşatma, etrafını sarma. 2. Kale etrafı islihkamlı bent. -Erkek ve kadın adı olarak kullanılır.

HİŞAM: (Ar.) Er. - Nisam el-Melik: Emevi halifesi.

HİZBER: (Ar.) Er. 1. Arslan, esed, gazanfer, şir, bahadır. 2. Cesur, yürekli adam.

HİZBULLAH: (Ar.) Er. – Allah’a inananlar topluluğu.

HİZRAN: (Fars.) Ka. 1. Hezaren ağacı. 2. Harun er-Reşid’in annesi.

HOŞEDA: (Fars.) Ka. – Hareket ve davranışı hoş, güzel. Cazibeli.

HOŞENDAM: (Fars.) Ka. – Boyu bosu güzel, düzgün olan.

HOŞFİDAN: (Fars.) Ka. – Güzel endamlı, boylu boslu kadın.

HOŞKADEM: (Fars.) Ka. – Ayağı uğurlu.

HOŞNEVÂ: (Fars.) Ka. – Güzel sesli.

HOŞNİGAR: (Fars.) Ka. – Güzel, hoş sevgili.

HOŞTEN: (Fars.) Ka. – Güzel vücutlu.

HUBEYB: (Ar.) Er. 1. Küçük taze buğday taneceği. Tanecik.Hubeyb b. Adiyy el-Ensarî (Öl. 625): İslam’ın ilk şehitlerindendir. Uhud’un ardından tutsak edildi ve Mekke’ye köle olarak götürüldü. Uhud’ta öldürülen Haris’e mukabil, işkence edilerek vahşi bir biçimde kazığa vuruldu ve şehid oldu.

HUBTER: (Fars.) Ka. – Pek güzel, en güzel.

HÜCCET: (Ar.) Er. – Delil.

HUCESTE: (Fars.) Ka. – Uğurlu, hayırlı, kutlu.

HUCURAT: (Ar.) 1. Hücreler odalar. 2. Kur’an-ı Kerim’in 49. suresinin adı.

HUD: (Ar.) Er. - Hz. Hud (a.s). Ad kavmine gönderilen peygamber. -Kur’an’da ismi geçen 24 peygamberden biridir. Dalalet ve sapıklık içinde olan kavmini ıslah için çok uğraştı fakat onlar, Hud’a inanmadılar ve ani bir fırtına ile yok olarak tarihten silindiler.

HUDA: (Ar.). 1. Doğru yol gösteren, hidayet eden. 2. Allah’ın isimlerinden. 3. Kur’an-ı Kerim. Ek almadan isim olarak kullanılmaz. Hudanur gibi.

HUDAVENDİGAR: (Fars.) Er. 1. Sahip, hükümdar, bay. 2. Fars edebiyatında Allah manasında kullanılır.

HUDAVENDİ: (Fars.) Er. 1. Hükümdarlık. 2. Efendi, sahip, maliklik. 3. Hakim, hükümdar.

HUDAYİ: (Fars.) Er. – Allah’a mensup, Allah’ın yarattığı.

HUDEYBİYE:  (Ar.) Er.   1.  Mekke’den ağır yürüyüşle 17 km mesafede bir vadi. 2. İslam tarihinde Hudeybiye Musalahası olarak bilinen anlaşmanın yapıldığı yer.

HULAGU: (Fars.) Er. – Moğol hükümdarı olup, İran’da Moğol hanedanının kurucusudur.

HULKİ: (Ar.) Er. 1. Hulk, yaratılışla ilgili, doğal tabi. 2. İyi ahlaklı, iyi huylu.

HULUSİ: (Ar.) Er. 1. Halis olan, saf, iç temizliği. 2. Samimi, candan. -(bkz. Halis).

HUMEYRA: (Ar.) Ka. 1. Beyaz tenli kadın. 2. Hz. Aişe’nin lakabı.

HUNALP: (Tür.) Er. – Cesur, kahraman.

HUNDE: (Ar.) Ka. – Sükun, sulh ve mütareke, (bkz. Hudeybiye). – Erkek ve kadın adı olarak kullanılır.

HURDAZ: (Fars.) Er. – Farsların kullandığı şemsi senenin 3. ayına verilen isim.

HURİ: (Ar.) Ka. 1. Cennet kızı. 2. Sevgili. – Daha çok lakab olarak kullanılır.

HURİSER: (a.f.i.) Ka. – Cennet kızlarının başı, hurilerin başı.

HURİYE: (Ar.) Ka. – Coşkunluk hallerinde hurilerle buluştuklarına inanan bir tarikat.

HURREM: (Fars.) Ka. 1. Şen, sevinçli, güleryüzlü, gönülaçan, taze, hoş. 2. Bir yazı sitili. 3. Hurrem Sultan: Kanuni Sultan Süleyman’ın gözde zevcelerinden. Osmanlı siyasetinde etkin rol oynayan hanımlardan.

HURŞİD: (Fars.) Er. – Güneş, aftab, mihr, şems. – Türk dil kuralı açısından “d/t” olarak kullanılır.

HUSREV: (Ar.) Er. – Hükümdar, padişah.

HUZUR: (Ar.) Er. – Baş dinçliği, gönül rahatlığı, dirlik, erinç.

HÜCCET: (Ar.) Er. 1. Senet, vesika, delil. 2. Seçkin alimlere verilen unvan. - Hüccetü’l-İslam: Gazali.

HÜDAİ: (Ar.) Er. – (bkz. Hüdayi).

HÜDAVENDİGAR: (Fars.) Er. 1. Amir, hükümdar. 2. Osmanlı padişahlarından I. Murad’ın ünvanı.

HÜLYA: (Ar.) Ka. – Kuruntu.

HÜMA: (Ar.) Er. 1. Devlet kuşu. 2. Saadet, mutluluk.

HÜMEZE: (Ar.) – Birini arkasından çekiştirmek. Kur’an-ı Kerim’in 104. suresinin adı. İsim olarak kullanılmaz.

HÜNER: (Fars.) Ka. – Bir işte gösterilen incelik ve beceriklilik, maharet, ustalık marifet.

HÜNKAR: (Fars.) Er. 1. Uğurlu. 2. 15-29 yaş arasında Osmanlı Sultanlarına verilen isim.

HÜR: (Ar.) Er. – Özgür, bağımsız.

HÜRAY: (a.t.i.). – Ay gibi özgür, ay kadar bağımsız. – Erkek ve kadın adı olarak kullanılır.

HÜRCAN: (a.t.i.). (bkz. Hüray).

HÜRDOĞAN: (a.t.i.) Er. – (bkz. Hüray).

HÜREYRE: (Ar.) Er. Kedicik, kedi yavrusu. - Ebu Hüreyre:Ashab-ı Kiram’dan en çok hadis rivayet eden sahabi. Kedi yavrularını çok sevdiği için bu ismi aldığı söylenir.

HÜRGÜL: (Tür.) Ka. – Gül gibi özgür güzel.

HÜRKAL: (Tür.) Er. – Esir olma.

HÜRKAN: (Tür.) Er. – Özgür soydan gelen.

HÜRMET: (Ar.) Ka. – Saygı.

HÜRMÜZ: (Fars.) Er. 1. Zerdüştlerin hayır tanrısı. 2. Eski İran takviminde güneş yılının ilk günü. 3. Jüpiter, müşteri, erendiz. 4. Sasani sülalesinden 5. padişahın adı.

HÜROL: (Tür.) Er. – (bkz. Hürkal).

HÜRREM: (Fars.) Ka. 1. Yeşil taze. 2. Gönülaçıcı. 3. Şen şakrak, sevinçli.

HÜRRİYET: (Ar.) Ka. 1. Hürlük, serbestlik. 2. İstediğini herhangi bir engelle karşılaşmadan karar dairesi içinde yapabilme hali.

HÜRSEL: (Tür.) Er. – (bkz. Hürol).

HÜRSEV: (Tür.) Er. – Hürriyeti seven kişi.

HÜRYAŞ AR: (Tür.) Er. (bkz. Hürsev).

HÜSAM: (Ar.) Er. – Keskin kılıç.

HÜSAMEDDİN: (Ar.) Er. 1. Dinin keskin kılıcı. 2. Mevlana’nın halifesi olan Hüsameddin Çelebi, Mevlana’nın Mesnevi’yi dikte ettirdiği kişidir. – Türk dil kuralına göre “d/t” olarak kullanılır.

HÜSEYİN: (Ar.) Er. 1. Küçük sevgili. 2. Hz. Muhammed (s.a.s.)’in torunu, Hz. Ali’nin küçükoğlu.

HÜSMEN: (Tür.) Er. – Hüseyin’den bozma olarak yapılan isim.

HÜSNİ: (Ar.) Er. – Güzelliğe ait, güzellikle ilgili.

HÜSNİYE: (Ar.) Ka. – (bkz. Hüsni).

HÜSNÜ: (Ar.) Ka. – Çok güzel.

HÜSNÜGÜL: (a.f.i.) Ka. – Gülün güzelliği.

HÜSNÜGÜZEL: (Tür.) Ka. – Sarı çiçekli, güzel yapraklı süsbitkisi.

HÜSNÜHAL: (Ar.) Ka. – Davranış güzelliği.

HÜSREV: (Fars.) Er. 1. Padişah, hükümdar, sultan. 2. Hüsrev şirin masalının erkek kahramanı. - Hüsrev: Eserlerini daha çok Farsça yazmış bir Türk şairi ve edibi olup 1253-1325 yıllan arasında Hindistan’da yaşamıştır.

HÜTEYN: (Ar.) Er. – Hicaz ve Mısır’da dağınık halde yaşayan büyük bir göçebe kabile.

HÜVARE: (Ar.) Ka. – Berberi kabilesinin en önemlilerinden birinin adı.

HÜVEYDÂ: (Fars) Ka. – Açık, apaçık, belli, besbelli, zahir.

HÜZEY: (Ar.) Er. – Kuzey Arabistan’da büyük bir Arap kabilesi.

HÜZZAM: (Fars.) Ka. – Türk müziğinin en eski birleşik makamlarından.